16 Μαρ 2019

Χρήσιμο Γλωσσικό Υλικό: Σημασιολογική Ανάλυση Γνωρισμάτων



Η αφασία μπορεί να επηρεάσει κάθε όψη της γλώσσας και συχνά παρεμβαίνει στην ικανότητα του ατόμου να παράγει μία επιθυμητή λέξη, να δομήσει προτάσεις, να μεταφέρει τις σκέψεις του σε προφορικό λόγο και να ονομάσει ανθρώπους και αντικείμενα. Τα ελλείμματα στην κατονομασία εμφανίζονται συχνά στην αφασία και μπορεί να προκαλέσουν ματαίωση στον ασθενή και σύγχυση στον συνομιλητή του. Τα άτομα με αφασία πρέπει να μπορούν να έχουν πρόσβαση στο διαθέσιμο λεξιλόγιό τους για να συνδυάσουν λέξεις και να μπορούν να παράγουν συντακτικά πιο σύνθετες προτάσεις για να πετύχουν λειτουργική επικοινωνία όπως αιτήματα, ερωτήσεις και σχόλια.

Η δυσκολία ανάκλησης ορισμένων λέξεων κάνει την επικοινωνία αόριστη και αναποτελεσματική. Οι δεξιότητες κατονομασίας αντιμετωπίζονται από τους λογοθεραπευτές και μπορεί να αποτελούν το επίκεντρο της θεραπείας εάν τα ελλείμματα επιμένουν. Σαφώς, δεν μπορεί να γίνει εξάσκηση όλων των ονομάτων του προσωπικού λεξιλογίου του ατόμου. Υπάρχουν όμως τεχνικές που μπορούν να βοηθήσουν.

Η Σημασιολογική Ανάλυση Γνωρισμάτων αποτελεί μία θεραπευτική τεχνική που εστιάζει στα χαρακτηριστικά που δίνουν νόημα σε ένα ουσιαστικό. Τα άτομα με αφασία περιγράφουν κάθε στοιχείο κάθε λέξης ξεχωριστά με συστηματικό τρόπο απαντώντας σε ερωτήσεις. Η Σημασιολογική Ανάλυση Γνωρισμάτων έχει βρεθεί (βλ. σχετική βιβλιογραφία στο τέλος του άρθρου) πως βελτιώνει τη κατονομασία, προάγει τη γενίκευση των λέξεων στον ελεύθερο λόγο και διδάσκει στο άτομο τη διαδικασία παροχής σημασιολογικής βοήθειας στον εαυτό του. Λειτουργεί καλύτερα σε άτομα με ήπια ή μέτριας δριμύτητας αφασία και σε άτομα με ρέουσα αφασία ενώ απαιτεί καλές γνωστικές δεξιότητες.

Πώς να εφαρμόσετε τη Σημασιολογική Ανάλυση Γνωρισμάτων

1. Κατεβάστε το αρχείο ακολουθώντας το σύνδεσμο (οδηγεί στο Teachers Pay Teachers).
2. Τυπώστε το αρχείο, πλαστικοποιήστε το ταμπλό και κόψτε τις εικόνες.
3. Τοποθετήστε την εικόνα-στόχο στο κέντρο του κενού ταμπλό.
4. Το άτομο με αφασία καλείται να ονομάσει το αντικείμενο της εικόνας. Ανεξάρτητα από την απάντηση, προχωρήστε παρακάτω. 
5. Κάνετε σχετικές ερωτήσεις όπως εμφανίζονται γύρω από την εικόνα και καταγράψτε τις απαντήσεις με μαρκαδόρο που σβήνει.

  • Ομάδα: "Σε ποια κατηγορία ανήκει;" ή "Τι είδους είναι;"
  • Χρήση: "Σε τι/ γιατί το χρησιμοποιούμε;"
  • Λειτουργία: "Σε τι χρησιμεύει/ Τι κάνει;"
  • Χαρακτηριστικά: "Πώς είναι;", "Τι ήχο, γεύση, αίσθηση έχει;"
  • Τοποθεσία: "Πού το βρίσκουμε;"
  • Συσχέτιση: "Με τι ταιριάζει;", "Τι σου φέρνει στο μυαλό;", "Με τι μοιάζει;"
Συνεχίστε με όλες τις ερωτήσεις ακόμη κι αν το άτομο κατά τη διάρκεια της θεραπείας ονομάσει σωστά το αντικείμενο.
6. Το άτομο με αφασία προσπαθεί ξανά να ονομάσει το αντικείμενο. Αν δεν τα καταφέρει, πείτε το εσείς και ζητήστε του να το επαναλάβει.

Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

Βιβλιογραφία
  1. Boyle, M. (2010). Semantic Feature Analysis Treatment for Aphasic Word Retrieval Impairments: What’s in a Name? Topics in Stroke Rehabilitation, 17(6), 411–422.
  2. Efstratiadou, E. A., Papathanasiou, I., Holland, R., Archonti, A., & Hilari, K. (2018). A Systematic Review of Semantic Feature Analysis Therapy Studies for Aphasia. Journal of Speech Language and Hearing Research, 61(5), 1261. 
  3. Maddy, K. M., Capilouto, G. J., & McComas, K. L. (2014). The effectiveness of semantic feature analysis: An evidence-based systematic review. Annals of Physical and Rehabilitation Medicine, 57(4), 254–267.  
  4. Quique, Y. M., Evans, W. S., & Dickey, M. W. (2018). Acquisition and Generalization Responses in Aphasia Naming Treatment: A Meta-Analysis of Semantic Feature Analysis Outcomes. American Journal of Speech-Language Pathology, 12:1-17 

26 Δεκ 2018

Διαγωνισμός για 4 βιβλία των εκδόσεων "Χάρτινη Πόλη"

 

Σήμερα ξεκινά ο δεύτερος διαγωνισμός μας με αφορμή τα γενέθλια του blog, για 4 τυχερούς που θα κερδίσουν από 1 από τα παρακάτω παιδικά βιβλία, ευγενική χορηγία των εκδόσεων Χάρτινη Πόλη.

- Σειρά Λίνα «Τι να κάνω όταν βαριέμαι» της S. Serreli
- Σειρά Λίνα «Θα μου πάρετε ένα σκυλάκι;» της S. Serreli

Τι πρέπει να κάνετε για να λάβετε μέρος:

Ο διαγωνισμός λήγει στις 04/01/19 και τα ονόματα των νικητών θα ανακοινωθούν εδώ και στο Facebook έως τις 06/01/19.

Οι νικητές που ζουν στα Ιωάννινα μπορούν να παραλάβουν το βιβλίο τους από το βιβλιοπωλείο Nakas Book Bazaar, στα Ιωάννινα (Δαγκλή 8, 45 221 Ιωάννινα, 26510 7200, ioannina@nakasbookhouse.gr). Σε όσους δεν κατοικούν στα Ιωάννινα θα σταλεί ταχυδρομικά.

Καλή επιτυχία και Καλή Πρωτοχρονιά!
  
------------------------------------

Ο διαγωνισμός έληξε και παρακάτω βρίσκονται τα ονόματα των πολύ τυχερών νικητριών! Καλές αφηγήσεις!

  

11 Δεκ 2018

Διαγωνισμός για 4 βιβλία "Ρόζα ο Ροζ Δράκος"



Σήμερα ξεκινά ο πρώτος μας διαγωνισμός. Κληρώνουμε σε δύο πολύ τυχερούς από δύο παιδικά βιβλία της Μαρίας Καλτσή:
  1. "Ρόζα ο Ροζ Δράκος" -Εκδόσεις Οσελότος, 2015
  2. "Ρόζα ο Ροζ Δράκος, Συνάντηση με έναν Γίγαντα" - Εκδόσεις Οσελότος, 2017
με ιδιόχειρη αφιέρωση από τη συγγραφέα και πολύ την ευχαριστούμε για αυτό!

Τι πρέπει να κάνετε για να λάβετε μέρος:
-Like στη σελίδα του blog στο Facebook Λογοθεραπεία Ιωάννινα, Σούπη Ευαγγελία
-Like στη σελίδα της Ρόζας στο Facebook Ρόζα ο ροζ δράκος- Μαρία Καλτσή-Οσελότος. 
-Comment κάτω από το post μια ευχή για τα γενέθλια του blog.
-Share αν θέλετε να το δουν και οι φίλοι σας.

Μάθετε περισσότερα για τα βιβλία της Ρόζας εδώ κι εδώ

Ο διαγωνισμός λήγει στις 23/12/18 και τα ονόματα των νικητών θα ανακοινωθούν εδώ και στο Facebook έως τις 28/12/18.
                   Καλή επιτυχία!
 --------------------------------

Ο διαγωνισμός έληξε και παρακάτω βρίσκονται τα ονόματα των πολύ τυχερών νικητριών! Καλές αναγνώσεις και όμορφα ταξίδια στον παραμυθένιο κόσμο της Ρόζας!


 Συγχαρητήρια!

7 Δεκ 2018

Το blog Λογο...θεραπεία! γιορτάζει και ετοιμάζει εκπλήξεις!




Φαντάζομαι πως θα έχετε προσέξει ότι οι αναρτήσεις στο blog έχουν αραιώσει πολύ το τελευταίο διάστημα. Σίγουρα δεν έγινε σκοπίμως και σίγουρα δεν έχει κλείσει ακόμη τον κύκλο του. Κείμενα θα συνεχίσουν να ανεβαίνουν ακόμη κι αν αυτό κάποιες φορές δεν γίνεται όσο συστηματικά γινόταν παλιά.
Υπάρχει, ξέρετε, μία ασυγκράτητη εσωτερική ανάγκη για αυτό. Ναι. Το να γράφεις είναι ανάγκη.

Το blog ξεκίνησε σε μία περίοδο άφθονου ελεύθερου χρόνου και καταπιεσμένης δημιουργικότητας. Γρήγορα πλανήθηκε στον κόσμο των κοινωνικών δικτύων, πασπάλιστηκε με μελένια λόγια και -θέλω να πιστεύω πως- έδωσε σωστές κατευθύνσεις σε όσους τις αναζήτησαν.

Φέτος το blog Λογο...θεραπεία! κλείνει 8 χρόνια ηλεκτρονικής ύπαρξης κι επιτέλους καταφέρνει να τα γιορτάσει όπως θέλει!
Κληρώνει λοιπόν πανέμορφες εκπλήξεις για να φτάσουν σε όσο γίνεται περισσότερες παιδικές καρδιές! Διπλό το καλό αφού τα γένεθλια συμπίπτουν με την πιο ζεστή γιορτή!

Οι κληρώσεις θα τρέξουν στη σελίδα του blog στο Facebook και μπορείτε να πάρετε μέρος σε όλες από μία φορά. Απλά ακολουθήστε τις οδηγίες κάτω από κάθε δημοσίευση και καλή σας επιτυχία!

Αναμείνατε, και τις επόμενες ημέρες θα ανακοινωθούν λεπτομέρειες.

Πολλές καλές ευχές σε όλους για την επόμενη και κάθε επόμενη χρονιά!

Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

26 Σεπ 2018

Πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου να πει σωστά τους ήχους της ομιλίας;


Μεγαλώνοντας τα παιδιά και καθώς αρχίζουν να μιλούν, εκφράζουν τους ήχους της ομιλίας μεμονωμένα, σε συλλαβές δοκιμάζοντας τη νέα δύναμη και σταδιακά αρθρώνουν λέξεις με νόημα. Κάποιους ήχους τους μαθαίνουν νωρίς ενώ για κάποιους άλλους χρειάζονται περισσότερο χρόνο. Τα περισσότερα Ελληνόφωνα παιδιά κατακτούν την άρθρωση των ήχων αυτών στο σύνολό τους περίπου μέχρι τα 6 τους χρόνια. Το παιδί που δεν μπορεί να πει κάποιον ήχο ομιλίας σωστά ή και καθόλου μέσα στα αναμενόμενα χρονικά πλαίσια, μπορεί να παρουσιάζει διαταραχή στην ομιλία.

Η λογοθεραπεία σε αυτή την περίπτωση ξεκινά από την εκμάθηση του σωστού τρόπου άρθρωσης για τον κάθε ήχο και τον προσδιορισμό του πότε ακούγεται σωστά και πότε λανθασμένα μέχρι την έκφρασή του σε προτάσεις και στον ελεύθερο λόγο. Η διαδικασία ακολουθεί συγκεκριμένα στάδια, απαιτεί πολλή επανάληψη και πρόγραμμα που ποικίλλουν σε χρονική διάρκεια ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε παιδιού. Για να μπορέσετε να βοηθήσετε, σε αυτή την περίπτωση, ακολουθήστε τις συμβουλές της/ του λογοθεραπεύτριας/ τη ή εφαρμόστε το πρόγραμμα που σας έχει ορίσει για το σπίτι, ανάλογα με το στάδιο στο οποίο βρίσκεται το παιδί, την ιδιοσυγκρασία και την ηλικία του. Κατά τη γνώμη μου η όλη διαδικασία στο σπίτι δεν θα πρέπει να ξεπερνά τα 5 λεπτά την ημέρα. Η θεραπεία είναι μια διαδικασία χρονοβόρα εν πολλοίς και συστηματική και δεν θα πρέπει να παρεμβαίνει στη μεταξύ σας σχέση.

Πέρα από τη λογοθεραπεία, πώς μπορείτε να βοηθήσετε εσείς το παιδί σας στο σπίτι να μιλήσει πιο καθαρά;
Στην πράξη δεν είναι καθόλου εύκολο να καθίσετε και να κάνετε «μάθημα» ή θεραπεία στο δικό σας παιδί. Κι αυτό συμβαίνει γιατί το παιδί σας αναγνωρίζει ότι δεν είναι αυτός ο δικός σας ρόλος στη ζωή του. Όσο κι αν ανησυχείτε για την ομιλία του (άλλωστε αυτό σας έφερε σε αυτή τη σελίδα, σωστά;) προσπαθήστε να χαρείτε τη μοναδικότητά του και να δείτε τα καθημερινά θαύματα στη ζωή του με τα δικά του μάτια. Ο ρόλος σας είναι να υποστηρίξετε το παιδάκι σας στη μεγάλη προσπάθεια που κάνει και να είστε εκεί σε κάθε μικρή και μεγάλη πτώση, σε κάθε μικρή και μεγάλη νίκη. Εάν θέλετε να βοηθήσετε στην ενίσχυση των δεξιοτήτων ομιλίας, είτε το μικρό σας κάνει λογοθεραπεία είτε όχι υπάρχουν μερικά πολύ απλά πράγματα που μπορείτε να κάνετε μαζί:

Το πρώτο μυστικό κρύβεται στα βιβλία!
  • διαβάστε στο παιδί σας
  • διαβάστε του δείχνοντας τις εικόνες
  • διαβάστε και κάνετε ήχους ζώων, μηχανών, οχημάτων
  • διαβάστε κι επαναλάβετε ήχους, λέξεις, φράσεις
  • διαβάστε και ταξιδέψτε στη φαντασία του παιδιού (θα γίνετε καλύτεροι σε αυτό, θα νιώσετε πιο σίγουροι για τον εαυτό σας και θα καταλάβετε ότι το κάνετε σωστά μόνο όταν νιώσετε ότι περνάτε καλά)
  • διαβάστε και κάνετε ένα κυνήγι ήχων στο βιβλίο: πχ. ψάξτε λέξεις με |r| και εξασκηθείτε σε αυτές

Το δεύτερο μυστικό είναι στο παιχνίδι!
  • παίξτε μαζί
  • παίξτε με τους ήχους και τις λέξεις στον καθρέφτη, μιμηθείτε ο ένας τον άλλο
  • παίξτε με τους ήχους και τα παιχνίδια: πχ φέρτε τον κόσμο ανάποδα με ένα καινούριο αεροπλάνο που δεν κάνει ένα απροσδιόριστο ρινικό νννννννννννννν! αλλά ένα εντυπωσιακό και ηχηρό δδδδδδδδδδδδδδδδ!

Το τρίτο μυστικό είναι στη δική σας ομιλία!

  • Μιλήστε στο παιδί και μιλήστε με το παιδί, είστε το παράθυρό του στον κόσμο. Γίνετε το μοντέλο και ο βασικός του σύντροφος επικοινωνίας. Εάν χρησιμοποιεί κάποιον ήχο με λανθασμένο τρόπο, όσο χαριτωμένο κι αστείο κι αν ακούγεται μην το ενθαρρύνετε. Αφήστε τη σοφή φύση να κάνει τη δουλειά της και ενισχύστε την ορθότητα στην ομιλία με θετικό τρόπο, χωρίς να μαλώνετε το παιδί, χωρίς να του ζητάτε να επαναλάβει το ίδιο πράγμα ρωτώντας «τι είναι αυτό» πολλές φορές αλλά δίνοντας το παράδειγμα της σωστής, αβίαστης, λειτουργικής ομιλίας με επικοινωνία χωρίς πίεση και απαιτήσεις.

Εάν εξακολουθείτε να έχετε απορίες επικοινωνήστε μαζί μου μέσω της φόρμας επικοινωνίας και θα σας απαντήσω το συντομότερο δυνατόν ή απευθυνθείτε σε κάποια/ον λογοθεραπεύτρια/τή στην περιοχή σας.


image: CC0 Creative Commons

Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

3 Ιουλ 2018

Χάρτινο Καλοκαιράκι

Η ανάγνωση παιδικών βιβλίων δεν είναι μόνο μία χειμερινή ασχολία. Μάλιστα είναι μία από τις καλύτερες, ευχάριστες, μαγικές δραστηριότητες του καλοκαιριού για να περάσουν τα παιδιά καλά και να συνεχίσουν να αναπτύσσουν τις γλωσσικές τους δεξιότητες όλες αυτές τις μακρές καλοκαιρινές ημέρες. Ιδιαίτερα δε, τα ζεστά μεσημέρια.

Οι εκδόσεις Χάρτινη Πόλη έχουν όμορφες και ζωηρές προτάσεις:


 



Σε Χαρούμενες Ιστορίες από την αρχή έως το τέλος στο αγρόκτημα ή στο πάρκο, στην κατασκήνωση ή διακοπές στη θάλασσα, στο μάθημα κολύμβησης ή στην παράσταση χορού, μια μέρα με βροχή ή στον αγώνα ποδοσφαίρου!
Η απλούστατη εικονογράφηση βοηθά στην εκμάθηση των σχημάτων και των χρωμάτων ενώ οι όμορφες ιστορίες ενθαρρύνουν την περιγραφή, τον αφηγηματικό λόγο και ενισχύουν την ανάπτυξη του λεξιλογίου μέσα στο σημασιολογικό πλαίσιο της ιστορίας. 



Γιατί αν όχι φέτος, πότε; Τι πιο ταιριαστό από ένα τετράδιο γεμάτο ποδοσφαιρικές δραστηριότητες το καλοκαίρι που σε όλη τη γη γιορτάζεται το μουντιάλ! Ενώνοντας τελείες, χρωματίζοντας, βρίσκοντας τις διαφορές, λύνοντας λαβυρίνθους βάζουμε γκολ  με τις οπτικοχωρικές μας δεξιότητες.






Από την Πεντάμορφη και το Τέρας μέχρι τη Βασίλισσα του Χιονιού και από τον Παπουτσωμένο Γάτο μέχρι τον Πινόκιο, όλες οι μαγικές ιστορίες με φανταστικές εικονογραφήσεις για παιδιά από 3ών ετών. Κλασσικά παραμύθια στον υπερθετικό βαθμό, εκεί όπου η επαναδιήγηση γίνεται η μητέρα κάθε γλωσσικής δεξιότητας.


Καλή Ανάγνωση!

Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

5 Ιουν 2018

Χρήσιμο Γλωσσικό Υλικό: "Βρες το λάθος!"


Οι κάρτες με εικόνες είναι υλικό που επιτρέπει στα παιδιά να μάθουν γρήγορα το ερέθισμα-στόχο και να επεκτέινουν την σκέψη τους πέρα από τους τοίχους μιας αίθουσας. Αν και στατικά και κάπως άχαρα αντικείμενα οι κάρτες:
  • είναι φθηνές
  • μεταφέρονται εύκολα
  • είναι αποτελεσματικές
  • είναι ευπροσάρμοστες
  • χρησιμοποιούνται με άπειρους τρόπους και μεθόδους

Σε αυτό το πακέτο θα βρείτε 32 εκτυπώσιμες εικονοκάρτες με... λάθη! Η κάθε εικόνα περιέχει ένα λάθος, είναι σαφείς και απλές χαμηλής δυσκολίας. Ανάλογα με τον τρόπο που θα τις χρησιμοποιήσετε μπορείτε να ενισχύσετε:
  • την προσοχή
  • την αντίληψη
  • τον περιγραφικό λόγο
  • την γλωσσική έκφραση και κατανόηση
  • την ανάπτυξη λεξιλογίου
  • τη μορφοσύνταξη
Για να τις κατεβάσετε ακολουθήστε το παρακάτω link.
(Οδηγεί στο Teachers Pay Teachers)


Για περισσότερο γλωσσικό υλικό είτε χειροποίητο είτε αλιευμένο από τις γενναιόδωρες θάλασσες του ίντερνετ κάντε κλικ ΕΔΩ.

Top image CC0 Creative Commons
Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

28 Απρ 2018

Βιωματικό σεμινάριο για τη Γλωσσική Ανάπτυξη στο Ανοιχτό Παράθυρο



Σε αυτό το βιωματικό σεμινάριο θα εξερευνήσουμε την πορεία της γλωσσικής ανάπτυξης στα βρέφη και νήπια, θα μοιραστούμε τρόπους που θα μας βοηθήσουν να την ενισχύσουμε σε κάθε ηλικία μέσα από παραδείγματα, βιωματικές δραστηριότητες και παιχνίδια, θα μάθουμε τι συμβαίνει και κάποιες φορές διαταράσσεται η εξέλιξή της και πώς να αντιμετωπίσουμε πιθανές δυσκολίες που μπορεί να προκύψουν.

Πού; Στο Ανοιχτό Παράθυρο (Χατζηκώστα 5, Ιωάννινα 454 44)
Πότε; Δευτέρα 7 Μαϊου, 10:00-13:00
Φιλοξενεί: Βίκυ Βάββα, δραματοθεραπεύτρια, παιγνιοθεραπεύτρια, σύμβουλος ψυχικής υγείας, παιδαγωγός θεάτρου και θεατρικού παιχνιδιού.
Συντονίζει: Ευαγγελία Σούπη, Λογοθεραπεύτρια

Το σεμινάριο έχει θεωρητικό και βιωματικό μέρος και απευθύνεται σε γονείς, φοιτητές σχετικών επαγγελμάτων και παιδαγωγούς προσχολικής ηλικίας.

Η γλώσσα είναι ανθρώπινη επινόηση, η πιο σημαντική για την επικοινωνία μα σαν ένας ζωντανός οργανισμός αναπτύσσεται μέσα μας και μαζί μας, έχοντας ρίζες στη βρεφική ηλικία. Σκαλώνει σε επίπεδα κι απλώνει τα κλαδιά της στον νου, στην ακοή, στην κίνηση. Ενίοτε όμως, η πορεία της ανακόπτεται και χρειάζεται φροντίδα για να φτάσει ψηλά.


Δίνονται σημειώσεις και βεβαίωση συμμετοχής
Η δήλωση συμμετοχής είναι απαραίτητη.

Για πληροφορίες και δηλώσεις συμμετοχής: κλικ εδώ! 

18 Απρ 2018

Διαταραχές Κατάποσης και Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια


Η Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) είναι μία φλεγμονώδης νόσος του αναπνευστικού που "χαρακτηρίζεται από πτωχά αναστρέψιμο περιορισμό της ροής του αέρα που είναι συνήθως προοδευτικός και σχετίζεται με μια ανώμαλη φλεγμονώδη απάντηση του πνεύμονα σε ενοχλητικά σωματίδια ή αέρια και κυρίως τον καπνό του τσιγάρου" (1). Οι ασθενείς παρουσιάζουν χρόνιο βήχα ("βήχας του καπνιστή"), δύσπνοια κατά τη δραστηριότητα ή σε ηρεμία, χρόνια παραγωγή βλέννας (απόχρεμψη). Παροξύνσεις της νόσου μπορεί να συμβούν με επιδείνωση των συμπτωμάτων.

Ερευνητές αναφέρουν πως η κλινική συμπτωματολογία της ΧΑΠ μπορεί να επηρεάσει άλλες σημαντικές λειτουργίες όπως η κατάποση (2). Έως σήμερα διαθέτουμε λίγα δεδομένα σχετικά με τον επιπολασμό των διαταραχών κατάποσης (δυσφαγία) στους ασθενείς με ΧΑΠ. Οι σχετικές μελέτες αναφέρουν πως τα ποσοστά των ασθενών με ΧΑΠ που εμφανίζουν και δυσφαγία κυμαίνονται μεταξύ 17-85% (3). Μάλιστα σημειώνεται πως οι διαταραχές κατάποσης σε ασθενείς με ΧΑΠ μπορεί να οδηγήσουν σε παρόξυνση της νόσου (2, 4, 5). Ωστόσο στη βιβλιογραφία περιγράφεται μάλλον μία αμφίδρομη σχέση της ΧΑΠ με τη δυσφαγία. Οι κυριότερες διαταραχές κατάποσης που αναφέρονται αφορούν κυρίως στη στοματική και φαρυγγική φάση της κατάποσης:
  • περιορισμένη μυική δύναμη
  • διαταραχή του συντονισμού αναπνοής-κατάποσης σε παροξύνσεις της νόσου
  • καθυστερημένη μεταφορά του βλωμού και φαρυγγική απόκριση
  • περιορισμένη λαρυγγο-φαρυγγική ευαισθησία που οδηγεί σε στάση υπολειμμάτων τροφής στον φάρυγγα μετά την κατάποση
  • υψηλά ποσοστά λαρυγγικής διείσδυσης και εισρόφησης
  • περιορισμένος έλεγχος γλώσσας
  • καθυστερημένη φαρυγγική απόκριση
  • μειωμένη λαρυγγική ανύψωση
  • υψηλά ποσοστά βλαβών στο αντανακλαστικό της κατάποσης σε παροξύνσεις της νόσου
(2, 3, 4, 5, 6)

Μία αδύναμη κατάποση, όταν συνδυαστεί με μία διαταραγμένη ικανότητα χρήσης του εκπνεόμενου αέρα για καθαρισμό του λάρυγγα μπορεί να οδηγήσει σε υψηλό κίνδυνο εισρόφησης των περιεχομένων του φάρυγγα και πιθανόν σε πνευμονία λόγω εισρόφησης.

Η αντιμετώπιση της ΧΑΠ πραγματοποιείται από ειδικούς πνευμονολόγους. Μία πρώιμη εντόπιση των διαταραχών κατάποσης επιτρέπει την πρώιμη παρέμβαση που με τη σειρά της θα περιορίσει τον κίνδυνο της πνευμονίας λόγω εισρόφησης (6).


Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

Βιβλιογραφικές Αναφορές

  1. Μπακάκος. Π, Κωστίκας. Κ, Λουκίδης. Σ. ΧΑΠ και συνοσηρότητες. ΠΝΕΥΜΩΝ. 2010;23(1):21-23.
  2. Gross R D, Atwood C W Jr, Ross S B, Olszewski J W, Eichhorn K A. The coordination of breathing and swallowing in chronic obstructive pulmonary disease. Am J Respir Crit Care Med. 2009;179(7):559–565.
  3. Clayton NA, Carnaby GD, Peters MJ, Ing AJ. Impaired laryngopharyngeal sensitivity in patients with COPD: the association with swallow function. Int J Speech Lang Pathol. 2014;16(6):615–623.
  4.  Steidl E, Ribeiro CS, Gonçalves BF, Fernandes N, Antunes V, Mancopes R. Relationship between Dysphagia and Exacerbations in Chronic Obstructive Pulmonary Disease: A Literature Review. International Archives of Otorhinolaryngology. 2015;19(1):74-79
  5. Kobayashi S, Kubo H, Yanai M. Impairment of the swallowing reflex in exacerbations of COPD. Thorax. 2007;62(11):1017. 
  6. De Deus Chaves R, Chiarion Sassi F, Davison Mangilli L, et al. Swallowing transit times and valleculae residue in stable chronic obstructive pulmonary disease. BMC Pulmonary Medicine. 2014;14:62.

29 Μαρ 2018

«Η Φάρμα των ζώων»: Παιχνίδι με τις μαθηματικές έννοιες στην προσχολική ηλικία


Τα παιδιά από μικρή ηλικία, μέσα από την καθημερινότητα τους και τα παιχνίδια τους, έρχονται σε επαφή με τα αριθμητικά σύμβολα κι έπειτα στο χώρο του νηπιαγωγείου εξοικειώνονται περισσότερο με τις αριθμητικές έννοιες, κάτι που τα προετοιμάζει για την μετέπειτα ανάπτυξη της μαθηματικής σκέψης. 
Η ιδέα για την δραστηριότητα είναι με απλά υλικά και φύσικα σύμμαχο μας το παιχνίδι και την επανάληψη να εξασκηθούμε με το παιδί στην αρίθμηση και να ενισχύσουμε την προετοιμασία του για την κατανόηση πιο σύνθετων λογικομαθηματικών εννοιών αργότερα στο σχολείο.

...και η ιστορία έχει ως εξής

Σε μια φάρμα ο αγρότης βάζει τα ζώα του στη σειρά για να τα ταΐσει...
Το παιδί μαθαίνει τη σωστή διαδοχή των αριθμών από το 1-10 κολλώντας τα αυτοκόλλητα- ζωάκια με την σειρά. Την 2η φορά που τα αυτοκόλλητα είναι ήδη κολλημένα, μπορούμε να ρωτήσουμε το παιδί πόσα είναι τα ζώα της φάρμας για να το ωθήσουμε να μετρήσει ενώ θα βλέπει και τη σωστή, συμβατική σειρά των αριθμών μέχρι το 10

...κι ύστερα θέλει να χτίσει τα σπιτάκια τους, αφού συγκεντρώσει σε καλάθια τόσα ξύλα όσα χρειάζεται για κάθε ζώο… Δίνουμε στο παιδί τα καλαθάκια με τους αριθμούς ανακατεμένα και του ζητάμε να αναγνωρίσει τον αριθμό που βρίσκεται στο καθένα και να το τοποθετήσει κάτω από το αντίστοιχο ζωάκι.

...κουβαλάει λοιπόν με την καρότσα τόσα ξύλα κάθε φορά όσα χρειάζεται το κάθε ζωάκι για το σπίτι του...
Το παιδί μετρά ξυλάκια ενώ τα φορτώνει και μετά τα αντιστοιχεί στα καλάθια. Στο τέλος μπορούμε να εισάγουμε και την έννοια της άμεσης εκτίμησης της ποσότητας, ρωτώντας το παιδί «Ποιο ζώο χρειάστηκε τα περισσότερα ξύλα για το σπίτι του;».
Η δραστηριότητα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως βάση και για άλλους στόχους όπως για παράδειγμα τη διάκριση ήχων και φυσικά μπορεί να παραλλαχτεί και ως προς τους συμβολισμούς και ως προς τα υλικά ανάλογα με το τι είναι πιο εύκολα διαθέσιμο (τα ξυλάκια ας πούμε μπορούν να αντικατασταθούν με σπίρτα, βόλους κλπ.) Αφήστε και το παιδί να σας καθοδηγήσει σ’ αυτό! Η ευχάριστη αλληλεπίδραση μαζί του το κινητοποιεί και το βοηθά να κατακτήσει πιο εύκολα μια οποιαδήποτε έννοια. Καλή διασκέδαση!!

Ντούμα Μαρία
Ασκούμενη λογοθεραπεύτρια
ntouma.m.slt@hotmail.com


Περισσότερα για την μαθηματική σκέψη των μικρών παιδιών:
  • Καφούση, Σ., & Σκουμπουρδή, Χ. (2015). Τα μαθηματικά των παιδιών 4-6 ετών: Αριθμοί και χώρος. Αθήνα: Εκδ. Πατάκη
  • Καραντίνης, Θ. (2003). Η εξέλιξη των Μαθηματικών Εννοιών στα Παιδιά Προσχολικής και Πρωτοσχολικής Ηλικίας. Αθήνα: Εκδ. Ατραπός