21 Ιαν 2014

Χρήσιμο Γλωσσικό Υλικό: Αλληλουχίες

Illustration by Fabi Santiago

 Για να καταφέρουμε να σχεδιάσουμε τις καθημερινές μας δραστηριότητες και να διαχειριστούμε τον χρόνο μας με επιτυχία πρέπει να μπορούμε να οργανώνουμε, να ορίζουμε τα βήματα που χρειάζεται κάθε δραστηριότητα για να ολοκληρωθεί και να τα ακολουθούμε με ακρίβεια. Οι περισσότεροι άνθρωποι παίρνουμε σύνταξη, δουλεύουμε, γεννιόμαστε, πηγαίνουμε στο σχολείο, κάνουμε οικογένεια, μαθαίνουμε να περπατάμε αλλά... όχι με αυτή τη σειρά! Βάζουμε τα γεγονότα σε μία λογική αλληλουχία σε συνάρτηση πάντα με τον χρόνο.
Κάποιος που παρουσιάζει δυσκολίες στην σειροθέτηση πιθανόν:
  • να μην μπορεί να παρακολουθήσει την πλοκή μίας ταινίας ή ενός βιβλίου
  • να μην έχει καλή αίσθηση του χρόνου
  • να μην μπορεί να ακολουθήσει σύνθετες εντολές
  • να δυσκολεύεται να φέρει εις πέρας απλές καθημερινές δραστηριότητες
 Προβλήματα στην σειροθέτηση γεγονότων ή βημάτων μίας δραστηριότητας και στη διαχείριση του χρόνου μπορεί να παρουσιάσουν άτομα με άνοια, ασθενείς μετά από εγκεφαλική βλάβη, μαθητές με δυσλεξία ή μαθησιακές δυσκολίες, άτομα με αυτισμό.

Οι ασκήσεις σειροθέτησης γεγονότων ή εικόνων είναι απλές και μπορούν να χρησιμοποιηθούν με απεριόριστους τρόπους, ανάλογα με το τι θέλουμε να επιτύχουμε. Με αυτές οι εκπαιδευόμενοι ενισχύουν:
  • Το λεξιλόγιο
  • Την μορφοσυντακτική ενημερότητα
  • Την οπτική αντίληψη
  • Την μνήμη εργασίας
  • Την κατανόηση γραπτού κειμένου
  • Την κατανόηση του προφορικού λόγου
  • Τις εκτελεστικές λειτουργίες
  • Την προσοχή
  • Την αυτοδιόρθωση
  • Την επίλυση προβλημάτων
  • Την εκτέλεση εντολών
  • Την κριτική σκέψη
  • Την μη λεκτική επικοινωνία

 Προτεινόμενες ασκήσεις

Παρουσιάζουμε μία ομάδα εικόνων που απεικονίζουν μία διαδικασία γνωστή και ζητούμε από τον εκπαιδευόμενο να τις βάλει με τη σωστή σειρά. Οι εικόνες μπορεί να είναι δύο και να αυξάνουν σταδιακά σε αριθμό και δυσκολία. Προσέχουμε το υλικό μας να αντιστοιχεί στην ηλικία και στις γνώσεις του ατόμου.

    Coloring Pages-Αλληλουχίες
  • Σειροθέτηση Εικόνων με Περιγραφή και Αιτιολόγηση
Όπως και στην απλή "Σειροθέτηση Εικόνων" ζητούμε από τον εκπαιδευόμενο να τοποθετήσει τις εικόνες στη σωστή σειρά. Αφού τελειώσει ζητούμε να μας εξιστορήσει τα γεγονότα που βλέπει να αιτιολογήσει τη σειρά τους. Ιδανική άσκηση για κατανόηση και για διόρθωση λαθών.


  • Σειροθέτηση Εικόνων με Εντολές
Δίνουμε μία ομάδα εικόνων στον εκπαιδευόμενο και με δικές μας λεκτικές εντολές καλείται να βάλει τις εικόνες στη σωστή σειρά: πχ. "Πρώτα σπάσε τα αυγά. Έπειτα ρίξε το γάλα. Στο τέλος άναψε τον φούρνο."

  • Σειροθέτηση Ιστορίας
Δίνουμε σττον εκπαιδευόμενο μία ιστορία χωρισμένη σε προτάσεις σε λανθασμένη σειρά. Του ζητούμε να τις βάλει στη σωστή σειρά για να διαβάσει την ιστορία με λογική συνοχή.

  • Αλληλουχία Γεγονότων
Δίνουμε στον εκπαιδευόμενο γραπτώς, όπως στην "Σειροθέτηση Ιστορίας" τα βήματα μίας καθημερινής δραστηριότητας αυτή τη φορά, όπως μαγείρεμα ζυμαρικών, πλύσιμο δοντιών, αγορά στο σούπερ μάρκετ και ζητούμε να βάλει τα βήματα στη σωστή σειρά.

  • Ανάπτυξη Αλληλουχίας
Αυτή τη φορά παρέχουμε απλώς το θέμα και ζητούμε από τον εκπαιδευόμενο να περιγράψει μόνο του με σύντομες προτάσεις τα βήματα που ακολουθεί για να επιτύχει μία δραστηριότητα όπως: "Πώς ετοιμάζεσαι το πρωί;", "Πώς παίρνεις τηλέφωνο;", "Πώς φτιάχνεις πίτσα;" "Πώς μακιγιάρεσαι;".

  • Ανάπτυξη Αλληλουχίας μέσω της Τέχνης
Αυτή τη φορά ζητούμε από τον εκπαιδευόμενο να περιγράψει την αλληλουχία των γεγονότων ζωγραφίζοντας την ιστορία ή μέσω παντομίμας. Εάν βρισκόμαστε σε ομάδα, μπορούμε να γράψουμε τις δραστηριότητες που πρέπει να περιγράψουμε σε χαρτιά, που τα κρύβουμε σε ένα κουτί και ο καθένας παίρνει κάποιο τυχαία (π.χ. "Δείξε πώς κρεμάς μία κορνίζα" ή "Δείξε πώς κάνεις μπάνιο"). Αφού ολοκληρώσει ο πρώτος την παντομίμα οι υπόλοιποι μαντεύουμε ποια διαδικασία περιέγραψε και συζητούμε πάνω σε αυτό: τι έκανε, πώς θα το έκανε ο καθένας μας διαφορετικά κλπ.

Παραδείγματα εικόνων απλών αλληλουχιών θα βρείτε εδώ αλλά και με απλές αναζητήσεις στο διαδίκτυο.

Μπορεί να σας ενδιαφέρει και το Χρήσιμο Γλωσσικό Υλικό: Εικόνες περιγραφής

 
Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

10 Δεκ 2013

Κοινωνικά Σενάρια: Επίλυση Προβλημάτων

Illustrators James and Michael Fizgarald
Η κοινωνική αλληλεπίδραση διέπεται από κοινωνικούς κανόνες που κανείς μας δεν έχει έμφυτους. Κατά την ανάπτυξή μας μαθαίνουμε τους κανόνες αυτούς, αναπτύσσουμε  κοινωνική συμπεριφορά και κοινωνική γλώσσα (πραγματολογία) απαραίτητη για την αποτελεσματική επικοινωνία. Τα παιδιά με αυτισμό και σύνδρομο Asperger δυσκολεύονται να εμπεδώσουν και να εφαρμόσουν αυτούς τους κανόνες και να οργανώσουν ένα πλάνο συμπεριφοράς σε όποιο κοινωνικό πλαίσιο με αποτέλεσμα να παρερμηνεύονται, να φαίνονται "παράξενοι", αντιδρώντας διαφορετικά από το αναμενόμενο.
Τα κοινωνικά σενάρια είναι ένας ευέλικτος και ευχάριστος τρόπος για να μάθουν τα παιδιά να ακολουθούν κανόνες κοινωνικής συμπεριφοράς, να εξιστορούν, να προβλέπουν, να αντιλαμβάνονται τα συναισθήματα του συνομιλητή, να προσαρμόζουν την γλώσσα τους ανάλογα με τον συνομιλητή, να αναγνωρίζουν το συναίσθημά τους και να αντιδρούν ψύχραιμα σε αυτό, να προετοιμάζονται για κοινωνικές καταστάσεις που πιθανόν να συναντήσουν.

Με τα κοινωνικά σενάρια τα παιδιά διδάσκονται μία συμπεριφορά πρακτικά:
  • μέσω συζήτησης και έκθεσης ιδεών αποδεκτών ή μη συμπεριφορών
  • με παιχνίδια ρόλων για ακόμη καλύτερη εμπέδωση
  • με εξιστόρηση
  • μέσω εικόνων/ εικονογραφημένων ιστοριών

Τα σενάρια επίλυσης προβλημάτων χρησιμοποιούν ρεαλιστικές προβληματικές καταστάσεις που υπάρχει πιθανότητα να αντιμετωπίσει το παιδί και το προετοιμάζουν για αυτές. Τα παραδείγματα είναι ενδεικτικά και μπορούν να προσαρμοστούν σε κάθε παιδί:


  • Παίζεις με το μικρό σου ξαδερφάκι  όταν εκείνο αρχίζει να κλαίει ασταμάτητα χωρίς λόγο. Τι θα κάνεις;
  • Μία μέρα πήρες ένα βιβλίο του μπαμπά χωρίς να ρωτήσεις και το χάλασες κατά λάθος. Τι κάνεις;
  • Η δασκάλα σου γράφει κάτι σκυμμένη στο γραφείο της. Εσύ θέλεις να της ζητήσεις να πας στην τουαλέτα αλλά δεν μπορεί να σε δει που σήκωσες το χέρι. Τι κάνεις;
  • Άρχισες να κάνεις την άσκησή σου αλλά δεν είσαι σίγουρος ότι την κάνεις σωστά. Θα ζητήσεις βοήθεια; Από ποιον;
  • Η δασκάλα σου δίνει οδηγίες για την άσκηση αλλά ο συμμαθητής σου μιλά με τον διπλανό του και δεν μπορείς να την ακούσεις. Τι κάνεις;
  • Τελείωσες το φαγητό και νιώθεις ότι θέλεις να ρευτείς. Τι κάνεις;
  • Περιμένεις πολύ ώρα αλλά η μαμά δεν έχει έρθει ακόμη να σε πάρει από το σχολείο. Τι κάνεις;
  • Τελείωσες τα μαθήματά σου πολύ νωρίς. Τι θα κάνεις;
  • Ένας ξένος άντρας ζητά την βοήθειά σου να βρείτε το σκυλάκι του που χάθηκε. Τι κάνεις;
  • Ο συμμαθητής σου που κάθεται πίσω σου, σου χτυπά την καρέκλα με το πόδι. Τι κάνεις;
  • Βρίσκεις στον δρόμο ένα πορτοφόλι που δεν σου ανήκει. Τι είναι πιο σωστό να κάνεις;
  • Είσαι στο σπίτι του φίλου σου την ώρα του βραδινού και η μαμά του σου δίνει ένα φαγητό που δεν σου αρέσει καθόλου. Τι κάνεις;
  • Ήρθε στην τάξη σου ένας καινούριος μαθητής που δεν ξέρει κανένα και είναι πολύ ντροπαλός. Τι θα κάνεις για να νιώσει καλύτερα; Τι θα του πεις;
  • Ένας φίλος σου άρχισε να φορά γυαλιά στο σχολείο και οι άλλοι τον κοροϊδεύουν. Τι κάνεις;
  • Η μαμά σε βάζει τιμωρία αλλά νομίζεις ότι δεν έκανες κάτι κακό. Τι κάνεις;
  • Ο μπαμπάς κοιμάται και κάποιος χτυπά την πόρτα. Τι κάνεις;
  • Παίζεις ένα επιτραπέζιο παιχνίδι και χάνεις. Με ποιον τρόπο αντιδράς;
  • Θέλεις να παίξεις στον υπολογιστή αλλά ο αδερφός σου που παίζει εδώ και πολλή ώρα δεν σε αφήνει. Τι κάνεις;
  • Στο μάθημα της γυμναστικής έρχεται μία μπάλα και σε χτυπά δυνατά. Κανείς όμως δεν είδε τι έγινε. Πονάς πολύ. Τι κάνεις;
  • Ενώ παίζεις το αγαπημένο σου παιχνίδι στο σπίτι γίνεται σεισμός. Τι είναι καλύτερο να κάνεις;
  • Κάθε φορά που βγαίνεις διάλειμμα στο σχολείο, δύο παιδιά σου πετούν μπάλες και σε κοροϊδεύουν. Τι κάνεις; Θα ζητήσεις βοήθεια ή θα το αντιμετωπίσεις μόνος σου;
  • Ο δάσκαλος σας ζητά να κάνετε ομάδες για μία εργασία. Πώς ζητάς από κάποιον να κάνετε ομάδα; Τι είναι καλύτερο να πεις;
  • Κάποιος σε σπρώχνει κατά λάθος και πέφτουν κάτω όλα τα μολύβια, τα χαρτιά και τα βιβλία σου. Πώς νιώθεις; Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος να αντιδράσεις;


Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

3 Δεκ 2013

Παιδική Βιβλιοθήκη: "Ο Μικρόθ Πρίγκηπαθ" της Alice Briere - Haquet



Τράβηξε την προσοχή μου από το ράφι ακόμη, όταν εστίασα στον τίτλο. Επαγγελματική διαστροφή, καταλαβαίνετε... Το άνοιξα και το άφησα μόνο όταν έφτασα στο οπισθόφυλλο. Δηλαδή, για να ακριβολογήσω δεν το άφησα-μαζί μου το πήρα, αφού πρώτα το διάβασα cover-to-cover στο βιβλιοπωλείο κρυφογελώντας και χαχανίζοντας.

Περίμενα να διαβάσω άλλη μία δακρύβρεχτη ιστορία για κάποιο παιδάκι που δεν μιλά σωστά και όλοι το λυπούνται και προσπαθεί να ξεπεράσει τα προβλήματα της ομιλίας του, αλλά -τα ύστερα του κόσμου!- βρέθηκα μπροστά σε μία ιστορία πρωτότυπη, αστεία, που χρησιμοποιεί την άρθρωση του μικρού πρίγκηπα με τρόπο ριζοσπαστικό για να μας οδηγήσει στον δικό του κόσμο, όπου καλά θα κάνουμε να προθέχουμε λιγάκι πωθ μιλούμε...
"Μια μέρα, πάει πολύς καιρός,
σε κάστρο μακρινό
του κόσμου αντίκρισε το φως
ένα βασιλικό μωρό.

Τον είχανε μη στάξει και μη βρέξει·
ώσπου η ώρα έφτασε
να πει την πρώτη λέξη..."
και έγινε χαμόθ!
Θυγγραφέαθ είναι η Alice Briere - Haquet και την καταπληκτική δουλειά τηθ θα την δείτε θτο ιθτολόγό τηθ Alice in Wonderblog.
Η εικονογράφιθη είναι τηθ Camille Jourdy και μου φάνηκε πολύ χαριτωμένη, παραμυθένια και νοθταλγική.
Από τιθ εκδόθειθ Νεφέλη και την θειρά Τθαλαπετεινόθ. Τα θυγχαρητήριά μου!*

*Θυγνώμη για τα θθθ αλλά φοβάμαι μην βρω κανένα μπελά. Έχω κι εγώ τουθ μικρούθ μου πρίγκηπεθ βλέπετε!

Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

25 Οκτ 2013

"Τι ακούς;" Δραστηριότητα ακουστικής αντίληψης για τον δρόμο!

The Sound of Nature: Piano by Tang Yau Hoong


Ο καλύτερος τρόπος για να ενισχύσουμε τις δεξιότητες των παιδιών στο σπίτι είναι το παιχνίδι. Ευκαιρίες δίνονται συνεχώς, ακόμη κι έξω από το σπίτι, σε μία βόλτα, σε ένα ταξίδι, στο πάρκο, στη διαδρομή για το σχολείο!

Το συγκεκριμένο παιχνίδι παίζεται έξω και στοχεύει στην ενίσχυση της ακουστικής αντίληψης και ενημερότητας, της διάκρισης των ήχων του περιβάλλοντος, στην αντιστοίχηση του ήχου με την εικόνα του αντικειμένου που τον παράγει, στην εξερεύνηση του περιβάλλοντος.

Η δραστηριότητα είναι απλή και αφήνει περιθώρια αλλαγών και προσαρμογής στο κάθε παιδί και σε κάθε περιβάλλον: Το παιδί καλείται να σημειώσει ποιους ήχους ακούει. Εμείς:
  • Τυπώνουμε την λίστα
  • Πλαστικοποιούμε τα φύλλα
  • Παίρνουμε μαζί μας μαρκαδόρο
  • Μελετούμε μαζί με το παιδί την λίστα ώστε να είμαστε σίγουροι ότι ξέρει τι απεικονίζεται και τι θα κάνει
  • Δίνουμε την λίστα και το μαρκαδόρο στο παιδί
  • Βγαίνουμε για εξερεύνηση ήχων!
 


Have fun!


 Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com


Βρείτε αυτήν και ακόμη περισσότερες δραστηριότητες ακουστικής επεξεργασίας στο άρθρο Αυτιά Δεκατέσσερα! Δραστηριότητες με Στόχο... Ακουστικό!