10 tips για να διδάξετε στο παιδί σας να αυτοεξυπηρετείται και να προάγετε την ανεξαρτησία του

Η ανεξαρτησία σε καθημερινές δραστηριότητες είναι ένα δώρο που θα βοηθήσει το παιδί να φροντίζει τον εαυτό του στο μέλλον συναισθηματικά, σωματικά ακόμη και οικονομικά.

Πριν ξεκινήσετε να διδάξετε οτιδήποτε, σκεφτείτε τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα του δικού σας παιδιού: αν του/ της αρέσει να επιδιορθώνει πράγματα επικεντρώστε σε DIY (φτιάξτο-μόνος-σου) δραστηριότητες, εάν δυσκολεύεται να διαχειριστεί τον χρόνο του/της ή να διαχειριστεί χρήματα, φτιάξτε ένα αληθοφανές πρόγραμμα διαχείρισης χρημάτων στο σπίτι με βάση το χαρτζιλίκι του/της. Τέτοιες ευκαιρίες μάθησης ξεπηδούν διαρκώς στην καθημερινή ζωή και μπορούν να ενισχυθούν μαζί με τα μαθήματα του σχολείου (π.χ. η αφαίρεση μπορεί να συνδυαστεί με τα ρέστα από  τα ψώνια στο σούπερ μάρκετ ή η εκμάθηση των αριθμών με ένα τηλεφώνημα στη γιαγιά).

Aυτιστικά παιδιά, παιδιά με δυσκολίες μάθησης και ΔΕΠΥ, που έχουν διαφορετικές δεξιότητες, μαθαίνουν διαφορετικά από ένα τυπικό παιδί, και το να εστιάσουμε σε δραστηριότητες όπως αυτές είναι ένας εξαιρετικός τρόπος να προσδώσουμε αξία στη μάθηση και να ενισχύσουμε την ανεξαρτησία, την αυτοπεποίθηση, τις γλωσσικές, τις κινητικές και τις κοινωνικές δεξιότητες.

10 tips για να διδάξετε στο παιδί σας να αυτοεξυπηρετείται και να προάγετε την ανεξαρτησία του:

1. Βεβαιωθείτε πως διαθέτετε τον χρόνο ώστε να αφιερώσετε την αμέριστη προσοχή σας όταν διδάσκετε μία νέα δεξιότητα. Σιγουρευτείτε επίσης ότι παιδί σας προσέχει εξίσου εκείνη την στιγμή. Περιορίστε τα παράπλευρα ερεθίσματα και επιλέξτε ένα ήσυχο περιβάλλον στην αρχή.
2. «Σπάστε» τη δεξιότητα σε απλά βήματα δίνοντας σαφείς οδηγίες πώς να ολοκληρώσει κάθε βήμα. Για παράδειγμα, για να πλύνει τα χέρια του: «άνοιξε τη βρύση, βρέξε τα χέρια, βάλε σαπούνι, τρίψε τα χέρια μεταξύ τους, ξέπλυνε τα χέρια καλά, κλείσε τη βρύση, σκούπισε τα χέρια». Επίσης μπορείτε να δώσετε βάση σε όποιο βήμα θέλετε να εμπεδώσει δίνοντας περισσότερες οδηγίες, π.χ. «τρίψε τις παλάμες και από την ανάποδη και ανάμεσα στα δάχτυλα».
3. Για να βοηθήσετε περισσότερο χρησιμοποιήστε οπτικά ερεθίσματα (φωτογραφίες ή/και έτοιμες εικόνες και γραφικά) για κάθε βήμα. Όταν ολοκληρώσετε ένα βήμα, προχωρήστε στο επόμενο δείχνοντάς το.
4. Επιδείξτε οι ίδιοι κάθε βήμα καθώς προχωράτε και ελέγξτε ότι το παιδί κατανοεί πλήρως πριν προχωρήσετε στο επόμενο.
5. Προσπαθήστε να χρησιμοποιείτε κάθε φορά τις ίδιες λέξεις σε κάθε βήμα για δείξετε την σταθερότητα και τη συνέπεια που διέπει κάθε ρουτίνα. Καθώς το παιδί λειτουργεί όλο και πιο ανεξάρτητα, μπορείτε να περιορίσετε τις προφορικές οδηγίες, μέχρι να τις διακόψετε εντελώς.
6. Ενθαρρύνετε και επιδοκιμάστε το παιδί για κάθε βήμα που ολοκληρώνει. Αν δεν μπορεί να ολοκληρώσει ένα βήμα μπορείτε να το βοηθήσετε. Να αποσύρετε τη βοήθειά σας πάντα ήπια και σταδιακά.
7. Εάν υπάρχει η δυνατότητα προσφέρετε στο παιδί επιλογές για να νιώσει πιο ανεξάρτητο. Για το παράδειγμα του πλυσίματος χεριών μπορείτε είτε να δώσετε δύο είδη σαπουνιών: (μπάρα ή κρεμοσάπουνο) είτε πετσέτας (υφασμάτινη ή χάρτινη χειροπετσέτα). Για το ντύσιμο μπορείτε να το αφήσετε να διαλέξει το ίδιο τα ρούχα του.
8. Ενισχύστε το παιδί θετικά. Ορίστε έναν αριθμό βημάτων που επιθυμείτε να ολοκληρώσει και αφήστε το να επιλέξει κάποιο ιδιαίτερο παιχνίδι για να παίξετε ή να πάτε βόλτα, συνδυάζοντας θετικές εμπειρίες και χρόνο μαζί.
9. Να έχετε υπομονή. Διαθέστε όσο χρόνο χρειάζεται το παιδί για να ολοκληρώσει μία καθημερινή δραστηριότητα ή να κατακτήσει μία δεξιότητα. Δώστε κι επιπλεόν χρόνο όπου χρειάζεται.
10. Γιορτάστε! Πανηγυρίστε την επιτυχία κατάκτησης της δεξιότητας από το παιδί κι επιβραβεύστε το.  

 

Ευαγγελία Δ. Σούπη

 Λογοθεραπεύτρια

 Κομνηνών 39 και Χασιώτη

Ιωάννινα

evageliasoupi@gmail.com

Γνωσιακή-Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία: Τι σκέφτεσαι-Τι νιώθεις-Τι κάνεις;

Illustration by L. Dalzell via berndwuersching.tumblr.com

Η Μαρία μπαίνει στο σπίτι χτυπώντας δυνατά τη πόρτα πίσω της. Η μητέρα της την παρακολουθεί προβληματισμένη, τον  τελευταίο καιρό έρχεται συνεχώς με νεύρα στο σπίτι. Της ζητά να πλύνει τα χέρια της πριν το φαγητό. Η Μαρία της αντιμιλά και πετάει την τσάντα της κάτω. Η μητέρα φανερά  θυμωμένη της  ζητά  να πάει στο δωμάτιο της και ότι για τιμωρία δε θα βγει να παίξει με της φίλες της το απόγευμα. Η Μαρία δακρυσμένη αποχωρεί στο δωμάτιο της.

Τι συνέβη πραγματικά: Η Μαρία στο σχολείο τον τελευταίο καιρό αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα.Οι φίλες της Φρόσω και Θάλεια δεν παίζουν μαζί της πια γιατί όπως λένε κάνουνε παρέα με άλλες συμμαθήτριές τους. Λίγο πριν φύγει για το σπίτι, η Θάλεια και η Φρόσω μαζί με τα υπόλοιπα κορίτσια την κορόιδευαν αποκαλώντας την «φυτό» καθώς τον τελευταίο καιρό τα πάει καλά στα μαθήματα και έχει γίνει η αγαπημένη μαθήτρια της δασκάλας. Η Μαρία σκέφτεται: «Δεν πρόκειται ποτέ να ξανακάνω φίλες» και κατευθύνεται στο σπίτι.

Σε αυτό  το παράδειγμα βλέπουμε ότι η μητέρα της Μαρίας αντέδρασε με την τιμωρία βλέποντας τη Μαρία να συμπεριφέρεται άσχημα στερώντας της  την αγαπημένη της ασχολία. Πόσο πιο χρήσιμο λέτε να ήταν αν πολύ απλά ήξερε τι σκεφτόταν η Μαρία  και οδηγήθηκε σε αυτήν την συμπεριφορά; Σε αυτό ακριβώς το σημείο βοηθά η Γνωσιακή-Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία!

Η Γνωσιακή  Συμπεριφορική Θεραπεία (ΓΣΘ) είναι ένας συνδυασμός της Ψυχολογίας της μάθησης και της Γνωστικής Ψυχολογίας. Πιο συγκεκριμένα αναδεικνύει ξεκάθαρα τη σχέση ανάμεσα στο τι σκεφτόμαστε («Δεν πρόκειται ποτέ να ξανακάνω φίλες»),τι αισθανόμαστε (θυμός,  απογοήτευση) και  πως συμπεριφερόμαστε(αντιμιλά και αποσύρεται στο δωμάτιό της).Η Γνωσιακή-Συμπεριφορική Θεραπεία παιδιών και εφήβων, απευθύνεται σε παιδιά και τις οικογένειές τους που αντιμετωπίζουν δυσκολίες όπως:

1. Προβλήματα συμπεριφοράς (π.χ. εκρήξεις θυμού, ανυπακοή, επιθετικότητα, υπερκινητικότητα)
2. Δυσκολίες στις σχέσεις με τους γονείς, τα αδέλφια και τους συνομηλίκους
3. Δυσκολίες προσαρμογής (π.χ. στο σχολείο)
4. Προβλήματα ύπνου
5. Προβλήματα στη διατροφή
6. Αγχώδεις διαταραχές (κρίσεις πανικού, κοινωνική φοβία, ειδικές φοβίες, γενικευμένο άγχος, ιδεοψυχαναγκαστικές διαταραχές), καταθλιπτικά συμπτώματα
7. Διαταραχές αυτιστικού φάσματος και μαθησιακές  δυσκολίες

Σύμφωνα με σύγχρονες επιστημονικές έρευνες, οι πρώιμες εμπειρίες των παιδιών και κυρίως οι αρνητικές μορφές  δεσμού και ανατροφής από  τους γονείς (υπερπροστασία, απορριπτική-επικριτική στάση)  τα οδηγούν σε αρνητικές σκέψεις  για τον εαυτό τους, τον κόσμο και τους άλλους. Οι δυσλειτουργικές αυτές σκέψεις  δημιουργούν  αρνητικά συναισθήματα τα οποία τα παιδιά προσπαθούν να καταπολεμήσουν υιοθετώντας συμπεριφορές όπως απομόνωση, αποφυγή, εκρήξεις θυμού ,κοινωνική απόσυρση, καταναγκαστικές συμπεριφορές  καθώς και σωματικά συμπτώματα.

Ο κύριος στόχος της θεραπείας είναι τόσο τα παιδιά όσο και οι γονείς να αναγνωρίζουν, να αμφισβητούν, και τέλος να τροποποιούν και ν' αντικαθιστούν τους δυσλειτουργικούς τρόπους σκέψης  με εναλλακτικούς πιο παραγωγικούς ,να μαθαίνουν να διαχειρίζονται το συναίσθημά τους και να χρησιμοποιούν πιο λειτουργικούς  τρόπους διαχείρισης των καταστάσεων.

Γονική Συμμετοχή στη Θεραπεία

-Για μικρότερες ηλικίες συνηθίζεται ο θεραπευτής να βλέπει  τους γονείς πριν το παιδί. Σε πολλές περιπτώσεις ο θεραπευτής μπορεί να δει τους γονείς και το παιδί ταυτόχρονα σε περίπτωση που θέλει να διερευνήσει  περαιτέρω την αλληλεπίδραση του παιδιού με τους γονείς, του παιδιού με το θεραπευτή καθώς και των γονέων μεταξύ τους.

- Όσον αφορά τους έφηβους, ο θεραπευτής μπορεί να φροντίσει να δει τον έφηβο πριν κανονίσει συνεδρία με τους γονείς. Αν οι γονείς θέλουν να δώσουν κάποιες  πληροφορίες ο θεραπευτής πρέπει να τους μιλήσει τηλεφωνικώς αρχικά μέχρι να συναντηθεί με τον έφηβο. Η συνεδρία με τους γονείς θα ακολουθήσει μετά την αρχική συνεδρία με τον έφηβο.

Για να εφαρμοστεί η θεραπεία σε παιδιά και εφήβους πρέπει να ακολουθούνται οι ακόλουθες προϋποθέσεις:
-Ικανότητα έκφρασης σκέψεων (Ελάχιστο όριο ηλικίας παιδιού 6-7 έτη)

-Ικανότητα αναγνώρισης των συναισθημάτων

-Ικανότητα ερμηνείας και επεξήγησης καταστάσεων

-Ικανότητα σύνδεσης μεταξύ σκέψεων-συναισθημάτων συμπεριφορών.

Όλα αυτά εκμαιεύονται κατά τη θεραπευτική διαδικασία ανάλογα με την ηλικία του παιδιού μέσα από ένα πλήθος  δραστηριοτήτων όπως το συμβολικό παιχνίδι, τη παιγνιοθεραπεία ,το παιδικό ιχνογράφημα κλπ.

Τα θετικά της Γνωσιακής-Συμπεριφορικής:

• Η συγκεκριμένη θεραπεία είναι σύντομη 
• Παρέχει στους γονείς και στα παιδιά ένα δομημένο περιβάλλον θεραπείας
• Το παιδί μαθαίνει να συμμετέχει ενεργά στη θεραπευτική διαδικασία καθώς μέσα από την καθοδήγηση του θεραπευτή, μαθαίνει να ανακαλύπτει και να αντιμετωπίζει μόνο του τα προβλήματα της καθημερινότητας αποκτώντας ταυτόχρονα την αυτονομία του και αυξάνοντας την αυτό-εικόνα του και την αυτοεκτίμηση του
  

Σίσσυ Σκαλτσογιάννη

Ψυχολόγος ΑΠΘ

MSc. Εφαρμοσμένης Παιδοψυχολογίας

(Nottingham Trent University, UK)

Εκπαιδευόμενη στην Γνωσιακή-Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία

Τ.6948310266

 s.skaltsogianni@yahoo.com

Επιβράβευση με Λιχουδιές. Γιατί να την αποφύγετε και με τι να την αντικαταστήσετε.

 

Illustration by Jaco Haasbroek

Η επιβράβευση μίας συμπεριφοράς έχει έναν σκοπό: την επανάληψή της. Επιβραβεύουμε τα παιδιά γιατί θέλουμε να μάθουν μία συμπεριφορά καλή, επιθυμητή, να την ενισχύσουμε ώστε να επαναλαμβάνεται. Ο πιο συχνός ενισχυτής που χρησιμοποιούν συστηματικά οι περισσότεροι γονείς είναι οι λιχουδιές, είτε πρόκειται για γλυκά, είτε για junk food. Είναι εύκολο να τα βρεις, αρέσουν σε όλα τα παιδιά, κάθε παιδί έχει εκείνη την αγαπημένη του λιχουδιά. Από την άλλη πλευρά, συνήθως το φαγητό χρησιμοποιείται και ως τιμωρία: η μαμά μπορεί να στερήσει το γλυκό ή όποια λιχουδιά γιατί το παιδί δεν καθάρισε το δωμάτιό του ή δεν διάβασε τα μαθήματά του.
Η λιχουδιά μπορεί όντως να λειτουργήσει επιφανειακά ως ενισχυτής αλλά στην πραγματικότητα αποτελεί το πιο επισφαλές μέσο επιβράβευσης αφού επηρεάζει αρνητικά τις διατροφικές συνήθειες των παιδιών.
Αυτοί είναι δέκα λόγοι να ΜΗΝ επιβραβεύετε το παιδί σας με λιχουδιές:

1. Ενισχύονται λανθασμένες συνήθειες διατροφής
2. Η κατανάλωση γλυκών ευνοεί την εμφάνιση παιδικού διαβήτη.
3. Η κακή διατροφή προκαλεί παιδική παχυσαρκία.
4. Η κατανάλωση γλυκών ευνοεί την ανάπτυξη τερηδόνας και στοματικών μικροβίων.
5. Το παιδί διδάσκεται να αγνοεί την πείνα και τρώει όταν επιβραβεύεται, περιορίζεται η αυτορύθμισή του και δεν έχει πρόγραμμα στο φαγητό.
6. Η πρόσληψη ζάχαρης αυξάνει την παραγωγή ινσουλίνης και προκαλούνται αλλαγές στη διάθεση και στην συμπεριφορά
7. Οι τεχνικές προσθήκες και τα συντηρητικά έχουν κατηγορηθεί ότι προκαλούν διέγερση και υπερκινητικότητα
8. Ενισχύεται το "συναισθηματικό φαγητό", το παιδί συνηθίζει να καταναλώνει τροφές όταν βιώνει αρνητικά συναισθήματα.
9. Εμποδίζεται σύνδεση του θετικού συναισθήματος με υγιείς συμπεριφορές όπως η άσκηση ή το διάβασμα
10. Σαμποτάρετε τις προθέσεις σας και μπερδεύετε το παιδί: ενώ προσπαθείτε να το μάθετε να τρώει υγιεινά, όταν συμπεριφερθεί σωστά του δίνετε αυτό που δεν πρέπει να τρώει. Αντίθετα, όταν κάνει κάτι κακό του στερείτε αυτό που δεν πρέπει να μάθει να τρώει. Με λίγα λόγια συνδέετε την καλή του πράξη με την κακή διατροφή.

Φυσικά υπάρχουν πολλοί ενισχυτές που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε για να επιβραβεύσετε μία σωστή, επιθυμητή συμπεριφορά του παιδιού. Γνωρίζοντας το παιδί σας καλύτερα από τον καθένα ξέρετε τι αγαπά και τι του αρέσει και μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε άφοβα αλλά με φειδώ.

 Αυτοί είναι οκτώ εναλλακτικοί τρόποι να επιβραβεύσετε το παιδί σας και να περάσετε καλά:

1. Χρησιμοποιήστε λέξεις με τον κατάλληλο τόνο φωνής και χαμόγελο: μπράβο!, κόλλα πέντε!, έκανες καταπληκτική δουλειά!, είσαι απίθανος!, είμαι περήφανος για σένα!, ευχαριστώ!.
2. Πηγαίνετε μαζί μία μικρή εκδρομή, μία βόλτα έστω και για λίγη ώρα, κάπου κοντά.
3. Παίξτε μαζί με το παιδί σας, αφιερώστε του τον πολύτιμό σας χρόνο και κάνετε μαζί αυτό που αγαπά.
4. Διαβάστε του το βιβλίο της επιλογή του.
5. Χρησιμοποιήστε ένα σύστημα πόντων, π.χ. ένα αστεράκι κάθε φορά που κάνει αυτό (το πολύ συγκεκριμένο) που ζητήσατε.
6. Κοινοποιήστε και μοιραστείτε την συμπεριφορά του παιδιού σας με αγαπημένα πρόσωπα: "Έμαθες τι έκανε σήμερα ο Δημήτρης; Διάβασε τα μαθήματά του μόνος του!".
7. Διοργανώστε ένα πάρτυ για λίγους: βάλτε την αγαπημένη του μουσική και χορέψτε και τραγουδήστε και χοροπηδήξτε μαζί για ένα τέταρτο ή είκοσι λεπτά της ώρας.
8. Ανακηρύξτε το παιδί βοηθό σας σε κάποια δραστηριότητα ενηλίκων: μαγειρέψτε μαζί, φυτέψτε λουλούδια, πηγαίνετε βόλτα τον σκύλο κλπ.

Εσείς πώς επιβραβεύετε το δικό σας παιδί;

Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

"Κοίτα με στα μάτια λοιπόν!"-Βλεμματική Επαφή, η σημασία της και τρόποι για να την προκαλέσουμε

 
Η βλεμματική επαφή είναι ο πιο δυναμικός τρόπος έναρξης ενός επικοινωνιακού συνδέσμου μεταξύ των ανθρώπων. Ξεκινά από πολύ νωρίς, περίπου στις 4 πρώτες εβδομάδες μετά την γέννηση, και μπορεί να αποτελέσει μία από τις βασικές δεξιότητες που απαιτούνται για την οικοδόμηση λεκτικών ή μη-λεκτικών κοινωνικών και επικοινωνιακών συμπεριφορών. Πρόκειται, με λίγα λόγια, για μία πρώιμη προσπάθεια επικοινωνίας που αναπτύσσει το βρέφος και κατέχει πολύ σημαντικό ρόλο στην πορεία της γλωσσικής ανάπτυξης, της κοινωνικής αλληλεπίδρασης και της μάθησης.

Στην βιβλιογραφία ο όρος "βλεμματική επαφή" συναντάται πολύ συχνά μαζί με τον όρο "αυτισμός" ή "διαταραχές αυτιστικού φάσματος" καθώς έχει αποδειχτεί ότι η έλλειψη βλεμματικής επαφής στα βρέφη είναι ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα χαρακτηριστικά των παιδιών με αυτισμό. (Διαβάστε περισσότερα εδώ κι εδώ). Καθώς το παιδί μεγαλώνει η εδραίωση της βλεμματικής επαφής γίνεται όλο και πιο αναγκαία για την γλωσσική ανάπτυξη, την κοινωνική συμπεριφορά και την εκπαίδευση του παιδιού. Εδώ και δεκαετίες οι ειδικοί προτείνουν και χρησιμοποιούν τεχνικές πρόκλησης και βελτίωσης της βλεμματικής επαφής και μάλιστα, τόσο σημαντική την θεωρούν που, πολλές φορές, η εκπαίδευση αυτή είναι η πρώτη που εφαρμόζουν στα πλάνα θεραπείας τους.

Πώς να προκαλέσουμε την βλεμματική επαφή;
Ο στόχος κάθε φορά είναι είτε να προκαλέσουμε στιγμιαία επαφή σε κάποια κοινωνική περίσταση είτε η εκπαίδευση της βλεμματικής επαφής. Οι τεχνικές που αντλούμε από την βιβλιογραφία και την κλινική εμπειρία βασίζονται σε θεωρητικές αρχές που καθοδηγούν την παρέμβαση (ανάλυση συμπεριφοράς, κοινωνική αλληλεπίδραση, χρησιμοποιώντας ενισχυτές [ήτοι αντικείμενα που αρέσουν στο παιδί], επιβράβευση ή/και ακουστικά/οπτικά/απτικά ερεθίσματα). Από τις πιο αποτελεσματικές και εφαρμόσιμες στην καθημερινή πράξη είναι οι παρακάτω:

1. Δείξτε. Εκείνη την στιγμή που μιλάτε στο παιδί δείξτε την μύτη σας για να το προκαλέσετε να σας κοιτάξει. Συνηθίστε στην διαδικασία και επαναλάβετε κάθε φορά που του μιλάτε.

2. Μιλήστε. Χρησιμοποιήστε το λόγο για να ενισχύσετε το ερέθισμα. Πείτε το όνομά του και δείξτε το πρόσωπό σας πριν πείτε αυτό που θέλετε. Εναλλακτικά ζητήστε του να σας κοιτάξει.

3. Χρησιμοποιήστε εξωφρενικά εντυπωσιακά αντικείμενα. Εάν εκπαιδεύετε το παιδί εκείνη την στιγμή καθοδηγώντας το, έχετε κοντά σας πράγματα χρωματιστά, με ήχους κλπ. τα οποία φέρτε δίπλα από το πρόσωπό σας ή στον στόχο σας (πχ. το τετράδιο) τα οποία αποσύρετε όταν επιτύχετε την επαφή.

4. Επιβραβεύστε την συμπεριφορά. Μόνο μία φορά. Η συχνή παροχή επιβράβευσης θα μάθει στο παιδί ότι κάθε φορά που σας κοιτά θα παίρνει για παράδειγμα ένα γλυκό, κι έτσι θα έχει αποδυναμωθεί η ορθή συμπεριφορά.

5. Μιμηθείτε. Μιμηθείτε όσο περισσότερο μπορείτε αυτά που κάνει το παιδί και τον τρόπο που χειρίζεται τα αντικείμενα κατά την διάρκεια του παιχνιδιού του.


Αυτά που καλό είναι να θυμάστε είναι:

• Προσαρμόστε τις/την τεχνικές/τεχνική στο δικό σας παιδί, στον χαρακτήρα, στην ηλικία, στις επιθυμίες του
• Μην του προσφέρετε καταιγισμό τεχνικών/ δραστηριοτήτων/ ερεθισμάτων/ επιβραβεύσεων. Επικεντρωθείτε στον στόχο σας.
• Ο χρόνος είναι πολύ σημαντικός: αδράξτε την στιγμή, δεν είναι απαραίτητο να καθίσετε σε τραπέζι εργασίας. Επίσης προβάλλετε το ερέθισμα (πχ. το πρόσωπό σας, το τετράδιο κλπ) πριν εφαρμόσετε οποιαδήποτε τεχνική.
• Ενθαρρύνετε την βλεμματική επαφή σε κοινωνικές καταστάσεις

Ευαγγελία Δ. Σούπη

Λογοθεραπεύτρια

Κομνηνών 39 και Χασιώτη

Ιωάννινα

evageliasoupi@gmail.com

  

illustration "Autism" by Brian Stauffer

Βιβλιογραφία

1. Hwang, B. & Hughes, C. (2000). Increasing early social-communicative skills of preverbal preschool children with autism through social interactive training. Journal of the Association for Persons with Severe Handicaps,25, 18-28

2. Parish-Morris J, Chevallier C, Tonge N, Letzen J, Pandey J and Schultz RT (2013) Visual attention to dynamic faces and objects is linked to face processing skills: a combined study of children with autism and controls. Front. Psychol. 4:185. doi: 10.3389/fpsyg.2013.00185

3. Robson, K. (1967). The role of eye-to-eye contact in maternal infant attachment. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 8, 13–25. 

4. Stagg SD, Davis R, Heaton P. Associations Between Language Development and Skin Conductance Responses to Faces and Eye Gaze in Children with Autism Spectrum Disorder. J Autism Dev Disord ;2013

5. Teresa Farroni, Gergely Csibra, Francesca Simion, Mark H. Johnson, Eye contact detection in humans from birth Proceedings of the National Academy of Sciences, Vol. 99, No. 14. (09 July 2002), pp. 9602-9605, doi:10.1073/pnas.152159999

Ευθύνες του γονέα και ευθύνες του παιδιού στο φαγητό

Τα περισσότερα παιδιά, κάποια περίοδο στην διάρκεια της ανάπτυξής τους εμφανίζουν αντιστάσεις και αντιδράσεις απέναντι στο φαγητό. Συνήθως πρόκειται για φυσιολογική αντίδραση στις νέες γεύσεις, υφές, θερμοκρασίες και στον τρόπο σίτισης (δλδ ταϊσματος) και είναι μία κατάσταση παροδική. Ως γονέας και υπεύθυνος για το φαγητό του παιδιού δεν θα πρέπει να χάνετε την υπομονή σας, πρέπει να εμπιστεύεστε τον εαυτό σας, να αγαπάτε το καλό, υγιεινό φαγητό και να μοιράζεστε την αγάπη και την εμπιστοσύνη αυτή με το παιδί σας.

Ως γονείς παρέχετε την δομή, την υποστήριξη και τις ευκαιρίες.
Εσείς επιλέγετε το φαγητό, το μαγειρεύετε, το σερβίρετε και υποβοηθάτε την σίτιση. Ο ρόλος σας είναι πολύπλευρος και σας δίνει ευκαιρίες να υποστηρίξετε ένα ευχάριστο, υγιεινό και πλήρες γεύμα. Συγκεντρώστε την οικογένεια στο τραπέζι, μοιράστε ευθύνες, φτιάξτε όμορφα πιάτα και περιορίστε το άγχος σας! Εάν το παιδί είναι αναπτυξιακά έτοιμο να φάει οποιαδήποτε τροφή μην του φτιάχνετε ξεχωριστό μενού από την υπόλοιπη οικογένεια. Επιλέξτε την στιγμή που θα έχετε χρόνο και παίξτε με το φαγητό μαζί με το παιδί. Διαλέξτε θρεπτικές τροφές που του/της αρέσουν, μαγειρέψτε με διαφορετικό τρόπο και σερβίρετε με διαφορετικό τρόπο αλλά μην το παρακάνετε: αν προτιμά τις φακές, δεν είναι ανάγκη να τις μαγειρεύετε τρεις φορές την εβδομάδα επειδή είστε σίγουροι ότι θα φάει.

Τα παιδιά ελέγχουν το πόσο και εάν θα φάνε από αυτό που τους παρέχετε.
Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούν να φάνε με το ζόρι εάν δεν πεινούν [επειδή "είναι η ώρα" ή "θα έπρεπε να πεινούν" ή "εδώ πείνασα εγώ" ή "δεν έχει φάει τίποτα"] ή να αδειάσουν όλο τους το πιάτο εάν έχουν χορτάσει ήδη με το μισό ή και λιγότερο καμία φορά. Μπορείτε να δώσετε στο παιδί επιλογές, ώστε να φάει από το πιάτο του αυτό που θέλει (για παράδειγμα κρεατάκι με ρύζι και αρακά) και όσο θέλει. Μην παραγεμίζετε το πιάτο του με την ελπίδα να φάει περισσότερο και μην επιβραβεύετε την ολοκλήρωση του γεύματος με ανθυγιεινά σνακ.

Όταν ταϊζετε το βρέφος σας θυμηθείτε να είστε ήρεμοι, οργανωμένοι (χαρτί, πανί, νερό σε απόσταση χειρός!) και να δίνετε την τροφή ομαλά δίνοντας την δέουσα προσοχή στις πληροφορίες που στέλνει το μικρό σας σχετικά με τον χρόνο, τον ρυθμό, τη θερμοκρασία την συχνότητα και την ποσότητα.

Στα βρέφη:

• Ο γονέας είναι υπεύθυνος για το ΤΙ
• Το παιδί είναι υπεύθυνο για το ΠΟΣΟ 

Στα νήπια μέχρι και την εφηβεία:

• Ο γονέας είναι υπεύθυνος για το  ΤΙ, ΠΟΤΕ, ΠΟΥ
• Το παιδί είναι υπεύθυνο για το  ΑΝ, ΠΟΣΟ 

Εάν παρ'όλα αυτά η κατάσταση παραμένει και το πρόβλημα διογκώνεται απευθυνθείτε στον παιδίατρό σας ο οποίος θα σας συμβουλέψει επακριβώς ή/ και θα σας παραπέμψει σε λογοθεραπευτή ή/και διαιτολόγο για περαιτέρω εξέταση.

Illustration "Baby Food" by Richard Wilkinson

Ευαγγελία Δ. Σούπη

Λογοθεραπεύτρια

Κομνηνών 39 και Χασιώτη

Ιωάννινα

evageliasoupi@gmail.com

Επιστημονική Βιβλιοθήκη: Η Μέθοδος TEACCH για την Εκπαίδευση Ανθρώπων με Αυτισμό

Η μέθοδος TEACCH αφορά στην εκπαίδευση ανθρώπων με αυτισμό, είναι διεθνώς καταξιωμένη εδώ και 40 χρόνια. Παρόλη την μεγάλη ζήτηση, υπάρχει ένα κενό, αναφορικά με μια συστηματική συνοπτική παρουσίαση της αμερικανικής αυτής μεθόδου. Με το βιβλίο αυτό η Anne Häußler κλείνει αυτό το κενό. Αναδεικνύει την ουσία της μεθόδου, κάνει κατανοητό τί σημαίνει TEACCH και πώς εφαρμόζεται στην πράξη. Το βιβλίο παρέχει ένα πλατύ πεδίο γνώσεων, αναφορικά με την μέθοδο και συστηματοποιεί τα συστατικά - δομικά στοιχεία του σε ένα ολοκληρωμένο λειτουργικό εργαλείο. Προσφέρει την θεωρητική βάση των παιδαγωγικών - θεραπευτικών στρατηγικών και βοηθά στην καλύτερη κατανόηση των δυνατοτήτων της μεθόδου TEACCH. Με πολλά παραδείγματα και συγκεκριμένες πρακτικές οδηγίες, πρότυπα φυλλάδια, φύλλα εργασίας και ερωτηματολόγια, είναι ένας πολύτιμος οδηγός για όσους θέλουν να ξεκινήσουν με την πρακτική εφαρμογή αυτής της μεθόδου.

Συγγραφέας: Anne Häussler

Εκδόσεις: Ρόδων

ISBN: 978-960-98421-6-7

Έτος Έκδοσης: 2012

Υπερκινητικά παιδιά και ενήλικες

Απόστολος Μαυρομάτης
Λογοθεραπεύτης, ειδικός Θεραπευτικής Ιππασίας – Παιδαγωγικής Ιπποθεραπείας.
ap.mavromatis@gmail.com

Τα παιδιά, που συνήθως μαλώνουν οι γονείς τους επειδή είναι πολύ “ζωηρά”, παρουσιάζουν όλα τα συμπτώματα του συνδρόμου υπερκινητικότητας με ή χωρίς διαταραχή της προσοχής, και όσο προσοχή δεν δίνουν αυτά, άλλη τόση χρειάζεται να δώσουν οι γονείς τους για την αντιμετώπιση του.

Τα συμπτώματα αυτά ταλαιπωρούν το 3-7% των παιδιών σήμερα, στα οποία μπορεί να τοποθετηθεί ξεκάθαρη διάγνωση στην ηλικία των 6-7 χρόνων, σημάδια όμως παρουσιάζουν ακόμη απ' την ηλικία των 2 χρόνων. Τα παιδιά δείχνουν να έχουν υψηλά επίπεδα απροσεξίας, υπερκινητικότητα και παρορμητική συμπεριφορά.

Άν είστε γονέας και κάνετε υποθέσεις ότι το παιδί σας ταλαιπωρείται απο αυτό, το πρώτο που πρέπει να ξέρετε είναι ότι, το σύνδρομο υπερκινητικότητας με ή χωρίς διάταραχη προσοχής είναι ιατρικής φύσης με πραγματικές νευρολογικές αιτίες και δεν είναι αποτέλεσμα κακής διαπαιδαγώγησης. Εκατομμύρια παιδιά και γονείς στον κόσμο αντιμετωπίζουν μια τέτοια κατάσταση, και με τη σωστή πρόληψη και διάγνωση είναι αρκετά αντιμετωπίσιμο. Μόνο τα παιδιά όμως αντιμετωπίζουν μια τέτοια κατάσταση;