Βιβλία Εμπειριών και Δεξιότητες Αφήγησης

image via pixabay.com

Μία από τις πιο διαχρονικές συνήθειες του ανθρώπινου νου είναι η ανάγκη να δώσει δομή και νόημα στις εμπειρίες της ζώης του. Η ίδια η ύπαρξή μας αποκτά νόημα μέσα από την αφήγηση. Είμαστε ιστορίες.

Οργανώνουμε τις εμπειρίες μας με μορφή αφηγήσεων για να κατανοήσουμε γεγονότα, να προβλέψουμε τι μπορεί να συμβεί, να αποφασίσουμε τι να κάνουμε και να τους δώσουμε συνοχή.

Από την ηλικία των τριών τα παιδιά αρχίζουν να ακούν ή/ και να επαν-αφηγούνται γεγονότα με αυξανόμενη ανάκληση και προσοχή. Μπορούν επίσης να περιγράψουν τη βασική σύνθεση μίας ιστορίας, τα γεγονότα και τους βασικούς χαρακτήρες και κατανοούν τα στοιχεία μίας ιστορίας ενώ απαντούν σε ερωτήσεις τύπου ποιος, πού, πότε, πώς. Η ίδια η αφήγηση είναι ένα γλωσσικό και γνωστικό εργαλείο χρήσιμο για σκοπούς κοινωνικούς και εκπαιδευτικούς. Και είναι παντού.

Οι λογοθεραπευτές δουλεύουμε τις δεξιότητες αφήγησης σε πλαίσια γενικά μέσω εικόνων, παιχνιδιών, βιβλίων: αφενός γιατί σπάνια έχουμε κοινές εμπειρίες με το παιδί εκτός συνεδρίας ώστε να τις χρησιμοποιήσουμε θεραπευτικά, αφετέρου γιατί στοχεύουμε πάντα στην γενίκευση των νέων γλωσσικών δεξιοτήτων σε όσο γίνεται περισσότερα πλαίσια.

Οι γονείς ωστόσο έχετε τις κοινές εμπειρίες με το παιδί σας και μοιράζεστε και το συναισθηματικό δέσιμο που κάνει κάθε γεγονός στη ζωή του παιδιού σας μοναδικό. "Θυμάσαι τότε που...;"

Χρησιμοποιώντας τις αναμνήσεις, τις φωτογραφίες και τα συναισθήματα που μοιράζεστε μπορείτε να φτιάξετε ένα μικρό "βιβλίο εμπειριών" που θα σας βοηθήσει να δομήσετε τη γλώσσα του παιδιού, να εξελίξετε τις δεξιότητες αφήγησης και να περάσετε ποιοτικό χρόνο μαζί του. Πώς:

Τυπώστε φωτογραφίες από κάποια πρόσφατη εκδρομή, βόλτα, ακόμη και από κάτι που κάνατε μαζί στο σπίτι (ένα γλυκό, ένα παιχνίδι) μαζί με μία σύντομη λεζάντα κάτω από κάθε εικόνα να περιγράφει αυτό που απεικονίζεται. Βάλτε τις μαζί με το παιδί στη σωστή σειρά διαβάζοντας αυτά που γράψατε. Μπορείτε να τρυπήσετε τις εικόνες σε μία γωνία και να τις ενώσετε με έναν κρίκο ή κορδέλα ώστε να αποτελούν μία ξεχωριστή ιστορία για το παιδί που να μπορεί να την πάρει στα χέρια του και να την αφηγηθεί σε εσάς ή σε άλλους σημαντικούς ανθρώπους στη ζωή του.

Για παράδειγμα:
 

Ο παππούς δουλεύει στο χωράφι με το κόκκινο τρακτέρ

Τα άλογα ήρθαν κοντά μας και τα ταίσαμε καρότα

Δύο χήνες περπατούσαν καμαρωτές στην αυλή

Ένα καφέ κατσικάκι κοιμόταν πάνω στα κούτσουρα

Οι λεζάντες θα σας οδηγούν να ακολουθείτε μία συνοχή και η επανάληψή τους θα βοηθήσει το παιδί να μάθει την ιστορία πιο εύκολα. Δεν απαιτείται να καθίσετε και να τις διαβάσετε τυπικά όπως ένα βιβλίο. Το ίδιο το παιδί μπορεί να ηγηθεί, να αφήσει πίσω το ρόλο του παθητικού ακροατή και να δείξει στον παππού και στη γιαγιά πώς πέρασε και τι είδε. Με τη σειρά τους οι ακροατές μπορούν να μάθουν για την εμπειρία του παιδιού (ακόμη κι αν εκείνο δεν μιλά ακόμη καθαρά), βλέποντας και διαβάζοντας, κάνοντας στοχευμένες ερωτήσεις και αυξάνοντας την αυτοπεποίηθηση του παιδιού που μαθαίνει ακόμη να μιλά.

Τα "βιβλία εμπειρίας" βοηθούν στην ενίσχυση:

• της κατανόησης του προφορικού λόγου
• της έκφρασης προφορικού λόγου
• του λεξιλογίου
• της μορφο-σύνταξης
• της οπτικής αντίληψης
• της ακουστικής αντίληψης
• της μνήμης
• της προσοχής
• της εξαγωγής συμπερασμάτων
• της σειροθέτησης γεγονότων
• των πρώιμων δεξιοτήτων ανάγνωσης
• της κοινωνικής χρήσης της γλώσσας

Είναι ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο και για παιδιά με καθυστέρηση στη γλωσσική ανάπτυξη, ειδική γλωσσική διαταραχή, λεκτική δυσπραξία, αλλά ακόμη και για ενήλικες με αφασία ή άνοια.



Ας αρχίσουν οι ιστορίες!

Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

Προτεινόμενη Βιβλιογραφία

1. Vandewalle E., Boets B., Tinne Boons, Ghesquière P., Zink I., Oral language and narrative skills in children with specific language impairment with and without literacy delay: a three-year longitudinal study. Res Dev Disabil. 2012 Nov-Dec; 33(6): 1857–1870. Published online 2012 June 12. doi: 10.1016/j.ridd.2012.05.004
2. Scott, C. M. & Windsor, J. (2000). General Language Performance Measures in Spoken and Written Narrative and Expository Discourse of School-Age Children With Language Learning Disabilities. J Speech Lang Hear Res, 43(2), 324-339. doi: 10.1044/jslhr.4302.324.
3. Naremore R., Densmore A., Harman D., Language Intervention with School-aged Children: Conversation, Narrative, and Text. Singular Publishing Group, 1995

Photos' credits: pixabay.com

Αναπτυξιακή Λεκτική Δυσπραξία

Illustration by Sarah Harvey

Η αναπτυξιακή λεκτική δυσπραξία-ΑΛΔ (ή απραξία) είναι μία νευρολογικής φύσης κινητική διαταραχή της ομιλίας που εντοπίζεται από νωρίς στη γλωσσική ανάπτυξη του παιδιού. Το παιδί δυκολεύεται να σχεδιάσει, να οργανώσει και να παράγει όλη εκείνη την σειρά των πολύ λεπτών και συγκεκριμένων κινήσεων της γλώσσας, των χειλιών, της γνάθου και της υπερώας που είναι απαραίτητες για την παραγωγή της καταληπτής ομιλίας. Οι περισσότεροι άνθρωποι κάνουμε αυτές τις κινήσεις αυτόματα, ασυνείδητα, όμως το παιδί με ΑΛΔ παρ'όλο που γνωρίζει τι θέλει να πει δεν μπορεί να προγραμματίσει με ακρίβεια και σταθερότητα τις σύνθετες αρθρωτικές κινήσεις.

Ένα παιδί με ΑΛΔ κατά τη γλωσσική του ανάπτυξη μπορεί να παρουσιάσει:

• Περιορισμένο βάβισμα
• Καθυστέρηση στην ανάπτυξη λόγου/ ομιλίας
• Περιορισμένο ρεπερτόριο φωνημάτων
• Δυσκολία στη σύνθεση των ήχων και παύσεις μεταξύ τους
• Απλοποίηση λέξεων με αντικατάσταση, απαλοιφή ή παραμόρφωση ήχων
• Αστάθεια φωνημικών λαθών
• Καλύτερη κατανόηση της γλώσσας σε σχέση με την έκφραση
• Δυσκολία στην μίμηση της ομιλίας αλλά σαφώς καθαρότερη ομιλία από μίμηση σε σχέση με την αυθόρμητη
• Μεγαλύτερη δυσκολία στην εκφορά μεγάλων λέξεων και φράσεων
• Υπερπροσπάθεια να παράγει κάποιον ήχο ή να συντονίσει τους αρθρωτές
• Μεγαλύτερη δυσκολία σε καταστάσεις άγχους
• Περιορισμένη καταληπτότητα ομιλίας ειδικά από τρίτους
• Μονότονη/ διαταραγμένη προσωδία

Άλλες διαταραχές της γλωσσικής έκφρασης μπορεί να είναι επίσης παρούσες (π.χ. ανάκληση λέξεων, σύνταξη προτάσεων), στοματική δυσπραξία, διαταραχές στην αισθητηριακή επεξεργασία του στόματος, δυσκολίες στην λεπτή κινητικότητα και ίσως δυσκολίες στη σχολική μάθηση.

Πώς μπορεί να βοηθήσει η λογοθεραπεία;
Ιδανική, όπως και σε κάθε αναπτυξιακή διαταραχή, είναι η πρώιμη παρέμβαση. Όσο νωρίτερα ξεκινήσει η θεραπεία από τη στιγμή της διάγνωσης, τόσο το καλύτερο. Στην αντιμετώπιση της ΑΛΔ σύμμαχος σημαντικός είναι η επανάληψη, για αυτό η εντατική και εξατομικευμένη παρέμβαση μπορεί να αποδειχθεί πολύ αποτελεσματική. Το πρόγραμμα της θεραπείας ξεκινά από τις ήδη κατακτημένες γλωσσικές δεξιότητες του παιδιού και η ομιλία χτίζεται σταδιακά και με υπομονή σε πιο σύνθετες γλωσσικές δομές. Η εξάσκηση είναι πολύπλευρη με πολλαπλά ερεθίσματα ώστε να αποφεύγεται όσο είναι δυνατό η ψυχολογική "κατάρρευση" του παιδιού. Το παιδί για να μάθει να μιλά πρέπει να εξασκεί την ομιλία του και όχι τους αρθρωτές του ωστόσο η πολυ-αισθητηριακή ανατροφοδότηση (ακουστική, οπτική, απτική, γνωστική, ιδιοδεκτική) είναι σημαντικός αρωγός κι ενισχύει τον συντονισμό και την οργάνωση των κινήσεων.

Σε περιπτώσεις που η ομιλία είναι ιδιαίτερα διαταραγμένη ίσως είναι χρήσιμο το παιδί να μάθει χρησιμοποιεί και κάποιον εναλλακτικό τρόπο επικοινωνίας, όπως είναι η νοηματική γλώσσα ή κάποια ηλεκτρονική εφαρμογή μέχρι να βελτιωθεί η ομίλια. Μέχρι τότε λειτουργεί υποστηρικτικά και αποσύρεται τον κατάλληλο χρόνο σταδιακά.

Συνήθως η θεραπεία είναι μακρόχρονη και απαιτεί πολύ καλό υποστηρικτικό περιβάλλον και συχνή εξάσκηση στο σπίτι.

Η ΑΛΔ δεν είναι μία κατάσταση προσωρινή που το παιδί απλώς θα ξεπεράσει. Χωρίς την κατάλληλη παρέμβαση η ομιλία δεν θα εξελιχθεί καθώς η δυσπραξία δεν ακολουθεί τυπικά αναπτυξιακά μοτίβα. Δεν θεραπεύεται αλλά με τη σωστή κι εντατική παρέμβαση η πρόοδος θα είναι σημαντική.

Διαβάστε περισσότερα:

• Dale, P. S. & Hayden, D. A. (2013). Treating Speech Subsystems in Childhood Apraxia of Speech With Tactual Input: The PROMPT Approach. Am J Speech Lang Pathol, 22(4), 644-661. doi: 10.1044/1058-0360(2013/12-0055).

• Grigos, M. I., Moss, A., & Lu, Y. (2015). Oral Articulatory Control in Childhood Apraxia of Speech. J Speech Lang Hear Res, 58(4), 1103-1118. doi: 10.1044/2015_JSLHR-S-13-0221.

• Morgan AT, Vogel AP. Intervention for childhood apraxia of speech. Cochrane Database of Systematic Reviews 2008, Issue 3. Art. No.: CD006278. DOI: 10.1002/14651858.CD006278.pub2.

Ευαγγελία Δ. Σούπη

Λογοθεραπεύτρια

Κομνηνών 39 και Χασιώτη

Ιωάννινα

evageliasoupi@gmail.com

Γλωσσοδέτες και Καταληπτότητα Ομιλίας

Οι γλωσσοδέτες είναι γλωσσικά παιχνίδια με φράσεις, λέξεις μικρές και πολυ-πολυσύλλαβες, και ήχους της ομιλίας που μοιάζουν μεταξύ τους. Απαιτούν καλή μνήμη, προγραμματισμό της ομιλίας, συγκέντρωση, ρυθμό ομιλίας και αναπνοής, καλή φωνολογική ενημερότητα, σωστή άρθρωση και διαδοχοκίνηση των αρθρωτών. Από τους λογοθεραπευτές χρησιμοποιούνται στο θεραπευτικό πλαίσιο πάντα προσαρμοσμένοι στις ανάγκες του θεραπευόμενου και με πολύ συγκεκριμένους θεραπευτικούς στόχους συνήθως σε άτομα με φωνολογικές διαταραχές, δυσαρθρία, λεκτική δυσπραξία,τραυλισμό και διαταραχές ροής της ομιλίας, αφασία, σε αλλαγές της προφοράς και για ενίσχυση της αυτοπεποίθησης με απώτερο στόχο την καταληπτή ομιλία.

Φυσικά οι γλωσσοδέτες μπορούν αν χρησιμοποιηθούν και στο σπίτι με στόχο της ενίσχυση της κινητικότητας των αρθρωτών και την αυτοματοποίηση των ήχων της ομιλίας.
 Ενδεικτικά:

... για τα χείλη

• Ο παπάς ο παχύς, έφαγε παχιά φακή. Γιατί παπά παχύ έφαγες παχιά φακή;

•  Του το πα του παππού μου.

• Μια πάπια μα πια πάπια! Μια πάπια με παπιά!

• Μπάμια μπαμιόμπαμια.

...για το κάτω χείλος και τα πάνω δόντια

• Φίλος φίλευε το φίλο , τριαντάφυλλο με φύλλο. Φίλε φύλαγε το φύλλο, μην το δώσεις σε άλλο φίλο.

• Ο βαρκάρης με την βάρκα -Έκανε βαρκάδα με μια βάρκα.-Αλλά έμπασε νερό η βάρκα,-και του βράχηκε η βράκα. -Με την βάρκα του βρεγμένη, -και την βράκα μουσκεμένη.-Ορκίστηκε να μην ξαναβαρκοβραχει,-ούτε να ξαναβρακομουσκευτεί.

• Βαρέλι νεροβάρελο, ποιος σε νεροβαρελόδενε; Του νεροβαρελοδέτη ο γιος.

...για το πίσω μέρος της γλώσσας και την μαλακή υπερώα

• Της καρακάξας η φωλιά, τσάκνα καρακαξότσακνα. 

•  Κούπα καπακωτή, κούπα καπακωμένη, κούπα ξεκαπάκωτη, κούπα ξεκαπακωμένη.

•   Η μυγδαλιά μου η τσιγδαλιά μου, η μυγδοτσιγδοκοκαλιά μου, κάνει μυγδαλίδια, τσιγδαλίδια, μυγδοτσιγδοκοκαλίδια.

... για την επιφάνεια της γλώσσας και την σκληρή υπερώα

• Κάστανα βραστά σκαστά με τη βραστή σκαστή κουτάλα

•  Οι σπανοί Ισπανοί εις πανί εζωγράφισαν ισπανικόν στρατόν εις πανικόν.

•  Άσπρη πέτρα ξέξασπρη και απ'τον ήλιο ξεξασπρότερη

•  Σιδηροδρομικός σταθμός του Σιδηροκάστρου

  

... για τη γλώσσα και τα άνω φατνία

• Καλημέρα καμηλάρη, καμηλάρη καλημέρα

•  Κοράλι ψιλοκόραλο και ψιλοκοραλάκι

•  Μια τίγρη με τρία τιγράκια

•  Ο Ρουμπής ο κουμπής ο ρουμποκομπολογής, επήγε να ρουμπέψει να κουμπέψει να ρουμποκομπολογεύσει, και τον πιάσαν οι ρουμπήτες οι κουμπήτες οι ρουμποκομπολογήτες και του κόψαν τα ρουμπιά του τα κουμπιά του τα ρομποκομπολογά του. Γιατί Ρουμπή κουμπή πήγες να ρουμπέψεις να κουμπέψεις να ρουμποκομπολογεψεις και σε πιάσαν οι ρουμπήτες οι κουμπήτες οι ρουμποκομπολογήτες και σου κόψαν τα ρουμπιά σου τα κουμπιά σου τα ρουμποκομπολογά σου; 

• Ρερητόρευκα το ρερητορευμένο ρω.

• Το κρεμμύδι στην κοπριά πώς κρεμμυδοπρόκοψε!

•  Το γάλα του λαγού το καθαρολαγουδόγαλο.

•  Εκκλησιά μολυβδωτή γλυκομολυβδοκαντηλοπελεκητή, ποιος σε γλυκομολυβδοκαντηλοπελέκησε; Του γλυκομολυβδοκαντηλοπελεκητή ο γιος. Αν είχα τα γλυκομολυβδοκαντηλοπελέκια του θα σε γλυκομολυβδοκαντηλοπελεκούσα καλύτερα από του γλυκομολυβδοκαντηλοπελεκητή το γιο

...για την άκρη της γλώσσας

•  Ο τζίτζιρας, ο μίντζιρας, ο τζιντζιμιντζιχόντζιρας, ανέβηκε στην τζιντζιριά, στη μιντζιριά,στην τζιντζιμιντζιχοντζιριά, να φάει τα τζίντζιρα, τα μίντζιρα, τα τζιντζιμιντζιχόντζιρα.

Φυσικά μπορούμε να είμαστε ευέλικτοι! Κάθε γλωσσοδέτης δεν έχει μόνο μία συγκεκριμένη κατηγορία φωνημάτων. Επιλέγουμε με κριτήριο την συχνότητα και την τοποθέτηση κάθε φθόγγου. π.χ. Ο "Σιδηροδρομικός σταθμός του Σιδηροκάστρου" έχει το |s| σε αρχική και τελική θέση μέσα στις λέξεις και |r| σε μέση θέση και σε συμπλέγματα. Προσαρμόζουμε το γλωσσικό μας υλικό και επιλέγουμε ανάλογα με τον στόχο μας.
 

   Από το http://theteacherscauldron.blogspot.gr,

παρουσίαση γλωσσοδέτη σε παιδιά

 
Πώς θα μάθουμε να λέμε τους γλωσσοδέτες σωστά;

• Λέμε κάθε λέξη του γλωσσοδέτη αργά και καθαρά
• Επαναλαμβάνουμε κάθε γλωσσοδέτη πολλές φορές
• Αρχίζουμε να αυξάνουμε την ταχύτητα αλλά σταματάμε κάθε φορά που μπερδευόμαστε και ξεκινούμε από την αρχή.

Πηγές γλωσσοδετών

Paidika.gr

el.wikiquote.org

Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

Απραξία, Δυσαρθρία ή Φωνολογική Διαταραχή;

Η αναπτυξιακή λεκτική δυσπραξία, η δυσαρθρία και η φωνολογική διαταραχή είναι διαταραχές της ομιλίας που απαντώνται συνήθως στην παιδική ηλικία. Η διαφοροδιάγνωσή τους είναι συνήθως το πρώτο βήμα όπου παρουσιάζεται ένα πρόβλημα ομιλίας. 

Εάν παρατηρήσετε κάποια από τα παρακάτω χαρακτηριστικά, συμβουλευτείτε ένα ειδικό λογοθεραπευτή για την πλήρη και ακριβή διαφοροδιάγνωση καθώς και για άμεση παρέμβαση.

Λεκτική Δυσπραξία	Δυσαρθρία	Σοβαρή Φωνολογική Διαταραχή
Καμία αδυναμία, έλλειψη συντονισμού ή παράλυση του μυικού συστήματος της ομιλίας	Περιορισμένη δύναμη και συντονισμός του μυικού συστήματος της ομιλίας που οδηγεί σε ανακριβή παραγωγή ομιλίας και αλλοιώσεις	Καμία αδυναμία, έλλειψη συντονισμού ή παράλυση του μυικού συστήματος της ομιλίας
Καμία δυσκολία στον ακούσιο μηχανισμό κινητικού ελέγχου για μάσηση, κατάποση κλπ., εκτός εάν συνυπάρχει στοματική απραξία	Δυσκολία στον ακούσιο μηχανισμό κινητικού ελέγχου για μάσηση, κατάποση κλπ., εξαιτίς της μυικής αδυναμίας και της έλλειψης συντονισμού	Καμία δυσκολία στον ακούσιο μηχανισμό κινητικού ελέγχου για μάσηση και κατάποση
Ασυνέπειες στην άρθρωση-η ίδια λέξη μπορεί να παραχθεί με πολλούς διαφορετικούς τρόπους	Η άρθρωση μπορεί να παρουσιάζεται εμφανώς "διαφορετική" εξαιτίας των ασυνεπειών, αλλά με σταθερά γενικά λάθη	Σταθερά λάθη στην άρθρωση που συχνά μπορούν να κατηγοριοποιηθούν (πρόσθια, τριβόμενα κλπ)
Τα λάθη που παρατηρούνται μπορεί να είναι αντικαταστάσεις, παραλείψεις, προσθέσεις και επαναλήψεις, συχνές απλοποιήσεις λεξικών μορφών. Τάση για παραλήψεις στην αρχική θέση.	Γενικά τα λάθη που παρατηρούνται είναι αλλοιώσεις	Τα λάθη που παρατηρούνται μπορεί να είναι αντικαταστάσεις, παραλήψεις, αλλοιώσεις κλπ. Παραλήψεις σε τελική θέση συχνότερα από αρχική θέση. Παραμορφώσεις φωνηέντων, όχι τόσο συχνές
Τα λάθη αυξάνονται ανάλογα με το μέγεθος της λέξης/ φράσης	Μπορεί να λιγότερο ακριβής στην αυθόρμητη ομιλία παρά σε μεμονωμένες λέξεις	Τα λάθη είναι γενικά σταθερά καθώς το μέγεθος των λέξεων/ φράσεων αυξάνεται
Μετά από προετοιμασία, η αυθόρμητη ομιλία παράγεται εύκολα, η πραγματικά αυθόρμητη ομιλία όμως είναι αρκετά δύσκολη	Καμία διαφορά στον τρόπο που παράγεται η ομιλία ανάλογα με την περίπτωση	Καμία διαφορά στον τρόπο που παράγεται η ομιλία ανάλογα με την περίπτωση
Οι δεξιότητες γλωσσικής αντίληψης είναι συνήθως πολύ καλύτερες από τις δεξιόητες έκφρασης	Τυπικά, δεν υπάρχει σημαντική διαφορά μεταξύ αντιληπτικών και εκφραστικών δεξιοτήτων	Μερικές φορές υπάρχουν διαφορές μεταξύ αντιληπτικών και εκφραστικών δεξιοτήτων
Ο ρυθμός και ο τόνος της ομιλίας διαταράσσονται, ενώ μπορεί να σημειωθεί προσπάθεια τοποθέτησης	Ο ρυθμός και ο τόνος της ομιλίας διαταράσσονται ανάλογα με τον τύπο της δυσαρθρίας (σπαστική, χαλαρή κλπ)	Τυπικά, δεν παρουσιάζεται διαταραχή του ρυθμου ή του τόνου
Γενικά καλός έλεγχος του ύψους και της έντασης, ίσως με περιορισμένο εύρος κατά την ομιλία	Μονότονη φωνή, δυσκολία ελέγχου ύψους και έντασης	Καλός έλεγχος ύψους και έντασης, κανένας περιορισμός στο εύρος κατά την ομιλία
Ποιότητα φωνής αντίστοιχη της ηλικίας	Η ποιότητα φωνής μπορεί να είναι βραχνή, τραχιά, υπερρινική κλπ, ανάλογα με τον τύπο της δυσαρθρίας	Ποιότητα φωνής αντίστοιχη της ηλικίας

Τελευταία Αναθεώρηση το 2004 από CASANA 

Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια 
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

Περισσότερα για τα προβλήματα άρθρωσης θα βρείτε εδώ