Συνέντευξη με μία Λογοθεραπεύτρια: Η Κατερίνα Δρακουλάκη Απαντά για την Αναπτυξιακή Γλωσσική Διαταραχή

Τι είναι η Αναπτυξιακή Γλωσσική Διαταραχή; Έχει σχέση με την Ειδική Γλωσσική Διαταραχή;

*Η Αναπτυξιακή Γλωσσική διαταραχή (ΑΓΔ) είναι μια διαταραχή που εμφανίζεται κατά την παιδική ηλικία, εξ ου και το επίθετο αναπτυξιακή, η οποία έχει κατά κύριο λόγο ελλείμματα γλωσσικής φύσης. Έρχεται να αντικαταστήσει τον όρο Ειδική Γλωσσική Διαταραχή ο οποίος εισήχθη από τους ερευνητές και ποτέ δεν χρησιμοποιήθηκε από διαγνωστικά εργαλεία.
Ο προηγούμενος όρος έχει αποτελέσει πεδίο διαφωνιών μεταξύ των διάφορων επαγγελματιών και θεωρείται ότι δεν περιγράφει αποτελεσματικά τη διαταραχή.

Ποιος μπορεί να κάνει τη διάγνωση;

*Αν και πολλοί επαγγελματίες ασχολούνται με τις αναπτυξιακές διαταραχές, οι λογοθεραπευτές έχουν τα αξιολογητικά εργαλεία ώστε να κάνουν μια διάγνωση ΑΓΔ. Επιπλέον, για να αποκλειστούν άλλα διαγνωστικά κριτήρια χρειάζεται μια διεπιστημονική επιτροπή. Εντούτοις στην Ελληνική πραγματικότητα την διάγνωση κάνουν παιδοψυχίατροι ή/και αναπτυξιολόγοι.

Η ΑΓΔ αφορά μόνο τα παιδιά;

*Η ΑΓΔ είναι μια αναπτυξιακή διαταραχή, δηλαδή εμφανίζεται κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης. Όπως και οι υπόλοιπες αναπτυξιακές διαταραχές, η ΑΓΔ μπορεί να αντιμετωπιστεί από τους κατάλληλους θεραπευτές, κάποιες δυσκολίες όμως παραμένουν. Η φύση αυτών των δυσκολιών αλλάζει με τα χρόνια. Η μαρτυρία της Sophie, μιας ενήλικα με ΑΓΔ είναι αυτή:

Sophie, 37 ετών: ‘Διαγνώσθηκα με ΑΓΔ όταν ήμουν μικρή. Οι γονείς μου ήταν πολύ υποστηρικτικοί και το σχολείο μου παρείχε εξειδικευμένη εκπαίδευση και υποστήριξη από λογοθεραπευτές, επομένως μπόρεσα να επιτύχω σε περισσότερα πράγματα απ’ ό,τι περίμενα ποτέ. [Όμως,] είναι πάντα παρόν στη ζωή μου και μερικές φορές πρέπει να βρω στρατηγικές για να τα βγάζω πέρα. Εύχομαι να μπορούσα να κάνω τα πράγματα που κάνουν οι άλλοι και να καταλαβαίνω και να θυμάμαι πράγματα από την πρώτη φορά που τα ακούω. [Το να έχω ΑΓΔ] με επηρεάζει ψυχολογικά. Μου προκαλεί άγχος και χαμηλή αυτό-εκτίμηση’.1

Πού οφείλεται η Αναπτυξιακή Γλωσσική Διαταραχή;
*Τα αίτια εμφάνισης της ΑΓΔ είναι πολυπαραγοντικά και δυστυχώς ακόμη όχι ξεκάθαρα. Σε αντίθεση με άλλες αναπτυξιακές διαταραχές στις οποίες μπορεί να εντοπιστεί γονιδιακά η αιτία, οι ερευνητές μέχρι τώρα δεν έχουν καταφέρει να εντοπίσουν με ακρίβεια τα νευροβιολογικά ή γονιδιακά αίτια. Από την κλινική εμπειρία, οι γονείς έχουν μεγάλο άγχος να ξέρουν εάν αυτοί έχουν συμβάλει στις δυσκολίες του παιδιού τους. Είναι απολύτως κατανοητό το άγχος. Εντούτοις το πιο σημαντικό είναι οι γονείς να είναι υποστηρικτικοί και να συνεργάζονται με τους θεραπευτές.

Η Αναπτυξιακή Γλωσσική Διαταραχή έχει σχέση με τον αυτισμό;

*Η ΑΓΔ έχει σχέση με τον αυτισμό με την έννοια ότι είναι και οι δύο αναπτυξιακές διαταραχές. Όμως είναι δύο διαφορετικές διαταραχές με διαφορετικές δυσκολίες και διαφορετικά διαγνωστικά κριτήρια. Οι διαταραχές αυτιστικού φάσματος μπορούν να εμφανίζονται με μια γλωσσική διαταραχή, δεν πρόκειται όμως για ΑΓΔ.
 

Πώς επηρεάζει η ΑΓΔ ένα δίγλωσσο παιδί;

*Τα δίγλωσσα παιδιά έχουν τις ίδιες πιθανότητες να αναπτύξουν ΑΓΔ με τα μονόγλωσσα παιδιά, δηλαδή η διγλωσσία δεν αυξάνει τις πιθανότητες εμφάνισης ΑΓΔ. Τα δίγλωσσα παιδιά με ΑΓΔ έχουν παρόμοιες δυσκολίες σε όλα τα επίπεδα του λόγου όπως και τα μονόγλωσσα παιδιά (λεξιλόγιο, μορφολογία, σύνταξη) και αυτές οι δυσκολίες εμφανίζονται σε όλες τις γλώσσες τις οποίες κατακτούν τα παιδιά. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να γίνεται ενδελεχής αξιολόγηση σε όλες τις γλώσσες που κατακτά το παιδί. Για περισσότερες πληροφορίες και βιβλιογραφικές αναφορές μπορείτε να δείτε εδώ.


Η αντιμετώπιση είναι απαραίτητη ή θα το ξεπεράσει μεγαλώνοντας; Αν γίνει πρώιμη παρέμβαση θα έχει προβλήματα στο σχολείο;

*Τα παιδιά με ΑΓΔ είναι παιδιά τα οποία δεν μπορούν να ξεπεράσουν τις δυσκολίες τους χωρίς εξειδικευμένη παρέμβαση. Είναι μάλιστα ένα από τα χαρακτηριστικά της διαταραχής, όπως φαίνεται και από το πληροφοριακό υλικό που δίνει το Royal College of Speech and Language Therapists:

Όσο πιο νωρίς εντοπιστούν οι δυσκολίες τόσο καλύτερες είναι οι πιθανότητες επίλυσης των δυσκολιών. Εντούτοις, οι έρευνες αποτελεσματικότητας της θεραπείας μέχρι τώρα παρατηρούν ότι ανάλογα με τις δυσκολίες του παιδιού (π.χ. περισσότερο εκφραστικές δυσκολίες παρά προσληπτικές), το ποσοστό αποτελεσματικότητας της θεραπείας αλλάζει 2.
Πρέπει οι γονείς να θυμούνται ότι οι δυσκολίες των παιδιών αλλάζουν όσο τα παιδιά μεγαλώνουν και ότι οι θεραπευτικές τους ανάγκες θα αλλάξουν επίσης.
Σχετικά με τα προβλήματα στο σχολείο, υπάρχει συνεμφάνιση με μαθησιακές δυσκολίες, και αυτό είναι λογικό γιατί εάν υπάρχουν δυσκολίες στον προφορικό λόγο τότε είναι πολύ πιθανό να υπάρχουν και στον γραπτό. Επίσης, από την κλινική εμπειρία, πολλές φορές οι δυσκολίες προφορικού λόγου (η παρουσία της ΑΓΔ δηλαδή) παραμένουν απαρατήρητες ή δεν κρίνονται τόσο σημαντικές μέχρι το παιδί να πάει σχολείο και να έχει και μαθησιακές δυσκολίες. Η πρώιμη παρέμβαση δεν εγγυάται την μη εμφάνιση μαθησιακών δυσκολιών, όμως πρέπει να θυμόμαστε ότι οι ανάγκες των παιδιών για υποστήριξη θα αλλάζουν καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν.

1 Για να μάθετε περισσότερα για την καμπάνια, να ακούσετε ιστορίες ατόμων με ΑΓΔ ή των ακαδημαϊκών πίσω από το ‘Raising Awareness of Developmental Language Disorder’ μπορείτε να επισκεφθείτε το www.youtube.com/RADLD.

2 BOYLE, J., MCCARTNEY, E., O’HARE, A. and LAW, J. (2010), Intervention for mixed receptive–expressive language impairment: a review. Developmental Medicine & Child Neurology, 52: 994–999. doi:10.1111/j.1469-8749.2010.03750.x

*Η Κατερίνα Δρακουλάκη σπούδασε Γλωσσολογία στο τμήμα Φιλολογίας του ΕΚΠΑ και συνέχισε τις σπουδές της στη Λογοθεραπεία στο Queen Margaret University στο Εδιμβούργο. Παράλληλα ολοκλήρωσε και τις σπουδές της στο Εθνικό Ωδείο Αθηνών με πτυχίο Πιάνου. Ενώ δουλεύει ως λογοθεραπεύτρια, είναι υποψήφια διδάκτορας στον τομέα Γλωσσολογίας του τμήματος Φιλολογίας του ΕΚΠΑ. Είναι μέλος του Royal College of Speech and Language Therapists και είναι εγγεγραμμένη στο Health and Care Professions Council.

Στοιχεία επικοινωνίας:

Katerina.drakoulaki@gmail.com

Twitter: @KDrakoulaki

Wordpress: kattherapy.wordpress.com

Για το Ιστολόγιο Λογο...θεραπεία!

Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

Παιδική Βιβλιοθήκη: "Ρόζα ο ροζ δράκος, Συνάντηση με έναν γίγαντα"

Δύο χρόνια και μισό φθινόπωρο μετά την πρώτη και καθοριστική για τη ζωή της περιπέτεια, η μικρή Ρόζα περνά το πολύχρωμο δάσος των γιγάντιων μανιταριών και προσγειώνεται σε όμορφες συναντήσεις. Και είμαστε πολύ χαρούμενοι που μπορούμε να δραπετεύσουμε μαζί της στα χρώματα, στις λέξεις, στα συναισθήματα, σε κάθε τι όμορφο αυτού του κόσμου και του άλλου του φανταστικού.

  Η Μαρία Καλτσή απογυμνώνει το παραμύθι της από διδακτικούς τόνους και φτιάχνει μία ψυχαγωγική ιστορία γεμάτη φαντασία και απόλυτα θετική χροιά. Οι χαρακτήρες είναι  πλάσματα με κατανόηση και διάθεση προσφοράς και ζουν σε έναν φανταστικό κόσμο που εύκολα μπορεί να ταυτιστεί με τον πραγματικό και πτυχές της ζωής κάθε παιδιού. Στη Συνάντηση με τον Γίγαντα η μικρή Ρόζα έχει μεγαλώσει και χρησιμοποιεί ανάλογα τα εφόδιά της από το προηγούμενο δύσκολο ταξίδι της για να εξερευνήσει τον κόσμο. Εξελίσσεται και παίρνει πρωτοβουλίες, δείχνει δυναμισμό και αποφασιστικότητα.  Αντιμετωπίζει καταστάσεις με πραότητα, καλοσύνη και αποδεικνύει πόση σοφία μπορεί να κρυφτεί στον απλό τρόπο σκέψης των παιδιών. Το παραμύθι είναι γραμμένο στην απαλή και χρωματιστή γλώσσα των παιδιών όπου ανάμεσα στις γραμμές αναμετράται η αγάπη και η φαντασία και βγαίνουν νικήτριες και οι δύο.
  Από τεχνικής πλευράς, το κείμενο βρίθει πολυσύλλαβων λέξεων οργανωμένων με τέτοιο τρόπο ώστε να προσφέρει έναν μικρό θησαυρό λεξιλογίου χωρίς να κουράζει τον μικρό αναγνώστη και να αφήνει κενά στην ιστορία. Η σταθερή χρονική ακολουθία των γεγονότων της ιστορίας, η πλούσια, ευχάριστη και πιστή στο κείμενο εικονογράφηση του Διονύση Καραβία ενισχύουν πλήθος γλωσσικών και γνωστικών δεξιοτήτων, από την κατανόηση του λόγου μέχρι την κριτική σκέψη, ακόμη και για τα παιδιά προσχολικής ηλικίας που δεν μπορούν ακόμη να διαβάσουν.

(από τον πρόλογο του βιβλίου)

Καλό σας παραμυθοταξίδι!
 

Το νέο βιβλίο της Μαρίας Καλτσή "Ρόζα ο ροζ δράκος Συνάντηση με έναν Γίγαντα" (2017) από τις εκδόσεις Οσελότος, θα το βρείτε στον Οσελότο Ιωαννίνων και στα μεγάλα βιβλιοπωλεία.

Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

Εσύ τι ξέρεις για την Αναπτυξιακή Γλωσσική Διαταραχή;

Τους τελευταίους μήνες γίνεται μία σημαντική προσπάθεια από 59 αγγλόφωνους ακαδημαϊκούς και κλινικούς επιστήμονες για τον ορισμό, τα διαγνωστικά κριτήρια και την εξεύρεση μίας κοινά αποδεκτής ορολογίας για να καλύψει τις διαταραχές της γλωσσικής ανάπτυξης.

Στο βίντεο η Dr. Dorothy Bishop εξηγεί τη διαδικασία αυτή, τους λόγους για τους οποίους είναι αναγκαίος ο καθορισμός της Αναπτυξιακής Γλωσσικής Διαταραχής και τη σημασία της ενημέρωσης.

Στο παρακάτω βίντεο ο Eddie και ο Dyls (με ελληνικούς υπότιτλους) εξηγούν με απλά λόγια τι είναι η Αναπτυξιακή Γλωσσική Διαταραχή σε τρία βήματα:

1. Αναπτυξιακή Γλωσσική Διαταραχή = Δυσκολίες στην ομιλία και/ ή στην κατανόηση του λόγου

2. Είναι κρυμμένη αλλά συχνή καθώς επηρεάζει 2 παιδιά ανά τάξη κι έχει αντίκτυπο στην ανάγνωση και γραφή, στη μάθηση, στις φιλίες και στη συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού

3. Η υποστήριξη μπορεί να κάνει τη διαφορά. Η υποστήριξη από επαγγελματίες όπως οι λογοθεραπευτές και οι εκπαιδευτικοί είναι πολύ σημαντική.

Συγκεντρωμένες πληροφορίες και πλήρη ενημέρωση για τα νέα δεδομένα θα βρείτε ακολουθώντας τον σύνδεσμο.

Ενημερωθείτε από τα κοινωνικά δίκτυα:
Raise Awareness of Developmental Language Disorder στο Facebook
Raise Awareness of Developmental Language Disorder στο Twitter

Πολλά ευχαριστώ στην Κατερίνα Δρακουλάκη, Λογοθεραπεύτρια για τη σοβαρή κινητοποίηση και ενημέρωση.

Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

10 Δραστηριότητες Κατανόησης Λόγου

Η αντίληψη του λόγου είναι η ικανότητά μας να κατανοούμε τη γλώσσα. Περιλαμβάνει την άντληση πληροφοριών και νοημάτων από τις καθημερινές μας δραστηριότητες (π.χ. πρώτα θα ντυθώ κι έπειτα θα βγω από το σπίτι για να πάω στο σχολείο), από οπτικά ερεθίσματα (π.χ. ο μπαμπάς έβαλε τα παππούτσια του άρα θα βγει έξω), από ήχους και λέξεις (π.χ. η λέξη γάτα σημαίνει το γκρι ζωάκι που έχω στο σπίτι και το χαϊδεύω, η σειρήνα σημαίνει ότι περνά το ασθενοφόρο), από έννοιες όπως είναι εκείνες του χρόνου, του τόπου, του μεγέθους, των χρωμάτων, από τη γραμματική (αλλαγές στις καταλήξεις που αλλάζουν το νόημα των λέξεων), από γραπτές πληροφορίες.

Η κατανόηση του λόγου βασίζεται με τη σειρά της σε άλλες πολύ σημαντικές δεξιότητες όπως:
α)η προσοχή και η συγκέντρωση-να μπορούμε να εστιάσουμε απερίσπαστοι σε μία δραστηριότητα.
β)οι προ-γλωσσικές δεξιότητες-οι χειρονομίες, οι εκφράσεις του προσώπου, η βλεμματική επαφή.
γ)οι κοινωνικές δεξιότητες- η αλληλεπίδραση με τους άλλους λεκτική ή μη, η συμμόρφωση στις κοινωνικές νόρμες.
δ)το παιχνίδι- η ενασχόληση με δραστηριότητες που προκαλούν χαρά και ικανοποίηση στο παιδί με ιδιαίτερο στόχο ή όχι.

Απλοί τρόποι για να ενισχύσουμε την αντίληψη του λόγου στο παιδί είναι:

1. Βιβλία: Διαβάστε μαζί με το παιδί το αγαπημένο του βιβλίο, κάνετε ερωτήσεις σχετικά με την ιστορία, ζητήστε του να δείξει πράγματα και γεγονότα στις εικόνες.
2. Εντολές και Οδηγίες: Με τη βοήθεια μίας κούκλας ή γαντόκουκλας δώστε οδηγίες στο παιδί σε ένα παιχνίδι εμποδίων. Η κούκλα μπορεί να του/ της λέει να ανέβει στην καρέκλα ή να κάνει τούμπα, να πάρει ένα πιάτο και να το αφήσει πάνω στο κρεβάτι. Θα είναι πιο αστείο για το παιδί αν κάνετε τη δραστηριότητα εναλλάξ.
3. Περίπου τυφλόμυγα: Βάλτε σε μία αδιαφανή τσάντα μικροαντικείμενα. Βάλτε μέσα το χέρι και πιάστε ένα αντικείμενο χωρίς να το δείτε. Περιγράψτε στο παιδί πώς είναι αυτό το αντικείμενο και τη χρησιμότητά του, ενώ εκείνο θα πρέπει να μαντέψει τι είναι. Αντίστοιχα, μπορεί να βάλει εκείνο το χέρι του μέσα στη τσάντα και εσείς να προσπαθείτε να μαντέψετε τι είναι κάνοντας ερωτήσεις κλειστού τύπου (“είναι στρόγγυλο”, “το βρίσκω στο μπάνιο;”,
   “είναι καφέ;” κλπ).
4. Παζλ: Βοηθήστε το παιδί να ολοκληρώσει ένα παζλ που είναι λίγο πιο σύνθετο, συγκεντρώνοντας την προσοχή του σε συγκεκριμένα κομμάτια. Για παράδειγμα, αν το παζλ απεικονίζει μία φάρμα μπορείτε να του πείτε “Βρες τη γάτα. Η γάτα θα μπει δίπλα στην αγελάδα.”. Σημαντικό είναι να μην γίνετε φορτικοί αλλά να είστε παρόντες και να προσφέρετε βοήθεια όπου χρειάζεται.
5. Αγορά: Παίξτε “σούπερ μάρκετ” μέσα στο σπίτι σας. Δώστε του ένα καλάθι ή μία τσάντα ή ένα παιδικό καρότσι σούπερ μάρκετ και ζητήστε του να συγκεντρώσει αυτά που χρειάζεστε για να μαγειρέψετε ή να ετοιμάσετε μία βαλίτσα ή το μπάνιο του αδερφού του/ της: “Η ζάχαρη είναι στο ντουλάπι” ή “Θέλω το σαμπουάν του μπέμπη, την πετσέτα του και το κίτρινο παπάκι” είναι οδηγίες που μπορούν εύκολα να αλλάξουν βαθμό δυσκολίας και να προσαρμοστούν στις ανάγκες κάθε παιδιού.
6. Μάζεμα παιχνιδιών: Μετά από μερικές ευχάριστες στιγμές παιχνιδιού με τα παιχνίδια όλα σκορπισμένα στο πάτωμα μπορείτε να ζητήσετε από το παιδί να μαζέψει το καθένα ανάλογα με την κατηγορία στη οποία ανήκει: "Μάζεψε πρώτα τα ζώα/ φρούτα" ή "Τώρα θα μαζέψουμε όλα τα οχήματα που έχουν δύο ρόδες".
7. Παντομίμα: Είναι ωραίο παιχνίδι για όλη την οικογένεια, όπου ένας δίνει τη λέξη ή φράση ή την εικόνα στο παιδί κι εκείνο θα πρέπει να την περιγράψει χωρίς να μιλήσει, μόνο με τις κινήσεις του σώματος για να μαντέψουν οι άλλοι. Το ίδιο μπορεί να γίνει και ζωγραφίζοντας σαν το Pictionary.
8. Επιτραπέζια και οικογενειακά παιχνίδια: Το Twister είναι ωραίο παιχνίδι για ενίσχυση εντολών, εκμάθηση των μερώτου σώματος και βασικών εννοιών. Παιχνίδια όπως το Taboo και το Μάντεψε Ποιος είναι ιδανικά για να ενισχυθεί η κατανόηση του λόγου σε μεγαλύτερα παιδιά.
9. Ψάξε και Βρες: Αυτού του τύπου οι δραστηριότητες υπάρχουν ως βιβλία, εφαρμογές για κινητά και τάμπλετ, είναι ακόμη διαθέσιμα ως εκτυπώσιμες σελίδες στο διαδίκτυο (I Spy). Εναλλακτικά μπορείτε να το παίξετε και με τα σκόρπια στο πάτωμα παιχνίδια ζητώντας από το παιδί να βρει ένα αντικείμενο με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που είναι κρυμμένο ανάμεσα σε άλλα παρόμοια: "Βρες εκείνο που είναι μικρό και στρόγγυλο" ή "Βλέπω το στρατιωτάκι".
10. Παιχνίδι: Αφήστε το παιδί να οδηγήσει το παιχνίδι και συμμετέχετε δίνοντας τις σωστές πληροφορίες ονομάζοντας αντικείμενα, πράξεις, χαρακτηριστικά έννοιες χώρου και χρόνου με τρόπο ομαλό χωρίς να γίνετε φορτικοί. Ενισχύστε τη δημιουργικότητά του και περάστε καλά.

Καλή Διασκέδαση!


(photo credits CC0 Public Domain) 

Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

Ίσως σας ενδιαφέρει: 17 Δραστηριότητες Έκφρασης Λόγου

Παιδική Βιβλιοθήκη: "Ρόζα ο Ροζ Δράκος"

Μέσα στον τραχύ και γκρίζο κόσμο των δράκων πώς άραγε θα ήταν η ζωή ενός μικρού ευαίσθητου και ροζ δράκου;

Η Ρόζα είναι ένα μικρό δρακάκι που γεμίζει με χρώμα τις σελίδες της ιστορίας των δράκων από την πρώτη στιγμή που γεννιέται μέχρι την τελευταία σελίδα του όμορφου αυτού βιβλίου. Είναι ροζ, είναι καλοπροαίρετη, αγαπά τις βόλτες και κάνει φιλίες με όλα τα ζωντανά που συναντά-αντίθετα με τις συνήθειες της κοινωνίας των δράκων. Κι όπως κάθετι ξεχωριστό στον κόσμο τούτο και σε εκείνον τον φανταστικό, αντιμετωπίζεται ως κάτι ξένο, απειλητικό ακόμη κι ενώ βρίσκεται κάτω από την προστασία των γονιών της.

Η Ρόζα είναι παιδί και αντιδρά όπως ένα παιδί. Λειτουργεί αυθόρμητα, κάνει λάθη και μαθαίνει από αυτά. Οι εμπειρίες, τα πλάσματα που συναντά και η προσωπικότητά της, που παρ' όλες τις δυσκολίες δεν αλλάζει, καθορίζουν τις πράξεις της, την οδηγούν και τη βοηθούν να μοιράσει απλόχερα όλη τη χρωματιστή αγάπη που κρύβει μέσα της.

Η Μαρία Καλτσή έφτιαξε τη Ρόζα εμπνεόμενη από τα δικά της παιδιά για να τους εξηγήσει μία αντίστοιχη δύσκολη κατάσταση στον κόσμο τον πραγματικό: "[...] γιατί με τα παραμύθια λέμε τις αλήθειες πιο γλυκά." εξηγεί η ίδια στο blog koukidaki.

Τη δική μας βιβλιοθήκη στολίζει ένα υπογεγραμμένο αντίτυπο της Ρόζας (και είμαστε πολύ περήφανοι για αυτό) καθώς είχα τη χαρά να παραστώ στην παρουσίαση του βιβλίου στα Ιωάννινα και να γνωρίσω την ίδια τη συγγραφέα που, με μάτια συγκινημένα και χαμόγελο πλατύ, μας αφιέρωνε γενναιόδωρα το βιβλίο της.

Η "Ρόζα ο ροζ δράκος" είναι ένα από τα αγαπημένα βιβλία των μεγάααααλων παιδιών (του Δημοτικού δηλαδή). Τραβά αμέσως την προσοχή τους και καθώς διαβάζουμε τις σελίδες εναλλάξ, σχολιάζουν τα τεκταινόμενα, ρωτούν, προβληματίζονται, συζητούν, μοιράζονται δικές τους αντίστοιχες εμπειρίες. Εκτός όμως από τα μηνύματα και την υπέροχη ιστορία, η "Ρόζα ο ροζ δράκος" προσφέρει και δύο απρόσμενα οφέλη σε επίπεδο λόγου που δεν το κρύβω, με εξυπηρετούν πολύ τεχνικά: έχει λέξεις πολυσύλλαβες που χρησιμοποιώ στη θεραπεία στοχεύοντας στη φωνολογία, στην άρθρωση, στη ροή της ομιλίας, στην ανάγνωση, στην ανάπτυξη του λεξιλογίου και έναν αρκετά ικανοποιητικό αριθμό λέξεων με |r| και τα συμπλέγματά του. Ως λογοθεραπεύτρια και βιβλιόφιλη λοιπόν είμαι απολύτως ευχαριστημένη!

Η ανάγνωσή του βιβλίου διαρκεί περίπου 10-15 λεπτά. 

Το βιβλίο "Ρόζα ο ροζ δράκος" της Μαρίας Καλτσή, με την παραμυθένια εικονογράφηση του Διονύση Καραβία από τις εκδόσεις Οσελότος, θα το βρείτε στον Οσελότο Ιωαννίνων και στα μεγάλα βιβλιοπωλεία.

Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

"Πες Α-ΛΕΥ-ΡΙ!"

"Πες μπάλα. ΜΠΑ-ΛΑ. Αφού την ξέρεις. Κοίτα! Η μπάλα. Πες κι εσύ μπάλα. ΜΠΑ-ΛΑ."
Το μικρούλι παρ' όλο που έχει ακούσει τη λέξη "μπάλα" πέντε φορές δεν λέει τη λέξη αλλά κλαίει γοερά. Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας η αγαπημένη του μπάλα είναι ακριβώς μπροστά του, στα χέρια της μαμάς/ του μπαμπά αλλά δεν μπορεί να παίξει μαζί της εφόσον δεν έχει πει τη λέξη που του ζητείται. Αν μπορούσε όμως, θα την έλεγε και όλοι θα ήταν ευτυχισμένοι. Τελικά, το πιθανότερο είναι να του δοθεί η μπάλα και το κλάμα να σταματήσει, είτε πει τη λέξη είτε όχι και η διαδικασία θα έχει ολοκληρωθεί χωρίς νόημα.

Όταν πιέζουμε ένα βρέφος που μόλις αρχίζει να μιλά να πει μία λέξη ουσιαστικά το μαθαίνουμε να μιμείται, να επαναλαμβάνει αυτό που του λέμε. Το παιδί μπορεί, όντως να μάθει να ονομάζει αντικείμενα αλλά είναι αληθινά αυτός ο στόχος μας; Μοιάζει με άχρωμη καταλογογράφηση των αντικειμένων του σπιτιού. Εκείνο που είναι σημαντικό είναι να διδάξουμε στο παιδάκι μας την αξία της επικοινωνίας και της αλληλεπίδρασης. Όταν δείχνει ή απλώνει το χέρι στην μπάλα που κρατάμε, επιχειρεί να επικοινωνήσει μαζί μας. Τότε είναι η στιγμή που επιβραβεύουμε αυτή την προσπάθειά του προσφέροντας τη λέξη (και το αντικείμενο) δημιουργώντας τη σύνδεση: "Θέλεις την μπάλα; Πάρε την μπάλα". Του δείχνουμε τη σχέση του αντικειμένου με τη λέξη και όταν είναι έτοιμο θα μας ζητήσει την μπάλα χρησιμοποιώντας και ομιλία. Μέχρι τότε απολαμβάνουμε την μεταξύ μας αλληλεπίδραση και λειτουργούμε ως πρότυπο ομαλής και ευχάριστης επικοινωνίας.

Για να φτάσει ένα παιδί να χρησιμοποιεί λέξεις αυθόρμητα στο λόγο του και να μιλά όπως ένας ενήλικας, περνά από στάδια και το καλύτερο που έχουμε να κάνουμε είναι να τα υποστηρίξουμε και να τα ενισχύσουμε. Και δεν υπάρχει καλύτερος σύντροφος επικοινωνίας από τους γονείς που γνωρίζουν κάθε ανάγκη και επιθυμία του παιδιού τους πριν ακόμη την εκφράσει. Έχουμε ρόλο υποστηρικτικού συνομιλητή, όχι στρατηγού. Επίσης, ποτέ δεν πρέπει να στερούμε βασικές ανάγκες από το παιδί με στόχο να του διδάξουμε λέξεις (πχ. νερό ή φαγητό). Όταν το παιδάκι κλαίει γιατί θέλει κάτι το βοηθάμε να δείξει αυτό που θέλει κι έτσι ενισχύουμε τις δεξιότητες της επικοινωνίας του λίγο περισσότερο. Αντίστοιχα όταν δείχνει αυτό που θέλει, το βοηθάμε να χρησιμοποιήσει μαζί κι ένα νόημα ή ήχο. Όταν μαθαίνει να χρησιμοποιεί λέξεις μπορούμε να του δώσουμε δύο επιλογές για να επιλέξει αυτό που θέλει. Όταν βλέπουμε ότι το παιδί εξελίσσεται και η γλώσσα του αναπτύσσεται σε όλα τα επίπεδα, σταδιακά αποσύρουμε την υποστήριξή μας και τα πλεονάζοντα ερεθίσματα στρώνοντας τον δρόμο για τον ανεξάρτητο, αυθόρμητο λόγο.

Τα παιδιά μαθαίνουν να μιλούν, να επικοινωνούν και αναπτύσσουν τις γλωσσικές δεξιότητές τους ομαλά και φυσικά μέσα από την καθημερινή αλληλεπίδραση με άλλους ανθρώπους σε απλές καταστάσεις ρουτίνας. Χαρείτε αυτές τις πολύτιμες στιγμές και περάστε καλά μαζί χωρίς να πιέζετε και να πιέζεστε.

Εάν παρατηρήσετε αργή εξέλιξη στη γλωσσική ανάπτυξη του παιδιού σας, επικοινωνήστε με έναν λογοθεραπευτή/ λογοθεραπεύτρια για μία πρώιμη αξιολόγηση του λόγου του/ της. 

Photo: CC0 Public Domain via Pixabay

Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com

Παιδική Βιβλιοθήκη: "ΛΙΝΑ"

Η ΛΙΝΑ είναι ένα εξάχρονο κορίτσι και όπως όλα τα παιδιά έχει τις απορίες και τους προβληματισμούς της ηλικίας της. Έχει έναν μικρούλη αδερφό, καλούς φίλους, δεν της αρέσουν τα μαθηματικά ενώ αγαπάει το τζούντο και τον γάτο της τον Αχιλλέα. Σύμμαχοι στις αναζητήσεις της είναι οι γονείς της, η δασκάλα, η γιαγιά και ο παππούς και, φυσικά, οι φίλοι της.



Η Silvia Serreli έγραψε και εικονογράφησε μία σειρά βιβλίων για παιδιά με όμορφες λέξεις, απλή γραφή, απλωμένη ανάμεσα σε χρωματιστές εικόνες που εμπλουτίζουν το κείμενο με συναίσθημα και συμπληρώνουν ευχάριστα την ιστορία.

Η σειρά αποτελείται από πέντε τόμους που εξερευνούν διαφορετικές καθημερινές εμπειρίες που τα περισσότερα παιδιά προσχολικής και πρωτοσχολικής ηλικίας συναντούν:

1. Πόσο ζυγίζει ένα ψέμα;
2. Τι έχει η μαμά μέσα στην κοιλιά της;
3. Σε ποιον αρέσουν τα λαχανικά;
4. Ποιος φοβάται τα πειράγματα;
5. Κι αν δεν τα καταφέρω;

Κάθε βιβλίο και μία σύντομη ιστορία με την εμπειρία της μικρής Λίνας σχετικά με το θέμα που την απασχολεί, από τη σημασία της αλήθειας μέχρι την αυτοπεποίθηση. Κάθε ιστορία και μία τρυφερή, ήρεμη και ρεαλιστική λύση του εκάστοτε προβλήματος μέσα από συζητήσεις, παραδείγματα, αστεία και πολλή αγάπη χωρίς διδακτικό τόνο και βαρετές συμβουλές. Η Λίνα μαθαίνει τον κόσμο γύρω της, τους ανθρώπους και τα συναισθήματά της έχοντας δίπλα της την οικογένεια και τους φίλους και μοιράζεται αυτή τη λύση με τους μικρούς βιβλιόφιλους.

Τα βιβλία της Λίνας ("οι Λίνες", όπως τα λέμε εμείς) έφτασαν στα χέρια μας πέρυσι τον Φεβρουάριο και τα παιδιά τα υποδέχτηκαν με σπάνιο ενθουσιασμό. Λατρεύουν τα χρωματιστά εξώφυλλα και την εικονογράφηση και πολλά ταυτίζουν δικές τους εμπειρίες με εκείνες της μικρής ηρωίδας. Διαβάζουμε τα βιβλία της Λίνας καθημερινά, σχεδόν σε κάθε συνεδρία γιατί εκείνα το ζητούν και αισίως έχουν φτάσει στο Top 10 των πιο πολυδιαβασμένων βιβλίων μας. Κάθε ιστορία ξεδιπλώνεται σε 35 σελίδες και η αφήγησή της κρατά λιγότερο από 5 λεπτά.



Τα βιβλία με ηρωίδα τη ΛΙΝΑ της Silvia Serreli κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Χάρτινη Πόλη και μαθαίνω πως οι περιπέτειές της συνεχίζονται :)

Ευαγγελία Δ. Σούπη
Λογοθεραπεύτρια
Κομνηνών 39 και Χασιώτη
Ιωάννινα
evageliasoupi@gmail.com